Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

अध्याय ९५: चित्राङ्गदस्य गन्धर्वेण सह संग्रामः तथा विचित्रवीर्यस्य राज्याभिषेकः

Chitrāṅgada’s duel with the Gandharva and Vicitravīrya’s consecration

अजमीढो वरस्तेषां तस्मिन्‌ वंश: प्रतिष्ठित: । षट्‌ पुत्रान्‌ सो5प्यजनयत्‌ तिसूृषु स्त्रीषु भारत,उनमें अजमीढ ज्येष्ठ थे। उन्हींपर वंशकी मर्यादा टिकी हुई थी। जनमेजय! उन्होंने भी तीन स्त्रियोंके गर्भसे छः पुत्रोंकों उत्पन्न किया

ajamīḍho varas teṣāṃ tasmin vaṃśaḥ pratiṣṭhitaḥ | ṣaṭ putrān so 'py ajanayat tisṛṣu strīṣu bhārata ||

Vaiśampāyana sprach: „Unter ihnen war Ajamīḍha der Vornehmste, und auf ihm ruhte die Festigkeit und Fortdauer jenes Geschlechts. O Bhārata (Janamejaya), auch er zeugte sechs Söhne von drei Gemahlinnen.“

अजमीढःAjamiḍha
अजमीढः:
Karta
TypeNoun
Rootअजमीढ
FormMasculine, Nominative, Singular
वरःbest, excellent
वरः:
Karta
TypeAdjective
Rootवर
FormMasculine, Nominative, Singular
तेषाम्of them
तेषाम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
तस्मिन्in him, in that (person)
तस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
वंशःlineage, dynasty
वंशः:
Karta
TypeNoun
Rootवंश
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रतिष्ठितःestablished, firmly set
प्रतिष्ठितः:
Karta
TypeVerb
Rootप्रति-स्था
FormMasculine, Nominative, Singular, Past passive participle (क्त)
षट्six
षट्:
Karma
TypeAdjective
Rootषट्
FormMasculine, Accusative, Plural
पुत्रान्sons
पुत्रान्:
Karma
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Accusative, Plural
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अजनयत्begot, produced
अजनयत्:
TypeVerb
Rootजन् (जनयति)
FormImperfect (लङ्), 3, Singular, Parasmaipada
तिसृषुin three
तिसृषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootत्रि
FormFeminine, Locative, Plural
स्त्रीषुin (his) wives/women
स्त्रीषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootस्त्री
FormFeminine, Locative, Plural
भारतO Bhārata
भारत:
Sampradana
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
Ajamīḍha
B
Bhārata (Janamejaya)
V
vaṃśa (the dynasty/lineage)
T
three wives
S
six sons

Educational Q&A

The verse underscores the idea of lineage continuity: a dynasty’s stability is portrayed as resting on a capable foremost ancestor, and succession is ensured through progeny.

Vaiśampāyana continues a genealogical account, identifying Ajamīḍha as the chief among the ancestors and stating that he fathered six sons by three wives.