Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

अध्याय ९५: चित्राङ्गदस्य गन्धर्वेण सह संग्रामः तथा विचित्रवीर्यस्य राज्याभिषेकः

Chitrāṅgada’s duel with the Gandharva and Vicitravīrya’s consecration

ऐक्ष्वाकी जनयामास सुहोत्रात्‌ पृथिवीपते: । अजमीढं सुमीढं च पुरुमीढं च भारत,भारत! राजा सुहोत्रसे ऐक्ष्वाकीने अजमीढ, सुमीढ तथा पुरुमीढ नामक तीन पुत्रोंकी जन्म दिया

aikṣvākī janayāmāsa suhotrāt pṛthivīpateḥ | ajamīḍhaṃ sumīḍhaṃ ca purumīḍhaṃ ca bhārata ||

Vaiśampāyana sprach: Die Fürstin Aikṣvākī gebar König Suhotra, dem Herrn der Erde, drei Söhne—Ajamīḍha, Sumīḍha und Purumīḍha, o Bhārata. Die Stelle betont die geordnete Weitergabe der königlichen Linie, eine Stütze kṣatriyischer Pflicht und sozialer Stabilität.

ऐक्ष्वाकीthe Ikshvaku princess/queen (Aikṣvākī)
ऐक्ष्वाकी:
Karta
TypeNoun
Rootऐक्ष्वाकी (स्त्री. प्रातिपदिक; इक्ष्वाकु-वंशसम्बन्धिनी)
FormFeminine, Nominative, Singular
जनयामासgave birth to / begot
जनयामास:
Karma
TypeVerb
Rootजन् (धातु) / जनयति (णिच्)
FormPerfect (Periphrastic perfect), Third, Singular
सुहोत्रात्from Suhotra
सुहोत्रात्:
Apadana
TypeNoun
Rootसुहोत्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Ablative, Singular
पृथिवीपतेःof the lord of the earth (king)
पृथिवीपतेः:
Sambandha
TypeNoun
Rootपृथिवीपति (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
अजमीढम्Ajamiḍha
अजमीढम्:
Karma
TypeNoun
Rootअजमीढ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
सुमीढम्Sumīḍha
सुमीढम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुमीढ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
पुरुमीढम्Purumīḍha
पुरुमीढम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुरुमीढ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
भारतO Bhārata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
Aikṣvākī
S
Suhotra
A
Ajamīḍha
S
Sumīḍha
P
Purumīḍha
B
Bhārata

Educational Q&A

The verse highlights the importance of legitimate succession and continuity of the royal line, which in the epic functions as a foundation for political order and the proper exercise of kṣatriya-dharma.

Vaiśampāyana continues a genealogical account, stating that Queen Aikṣvākī bore King Suhotra three sons: Ajamīḍha, Sumīḍha, and Purumīḍha.