Shloka 13
ययाति–अष्टक–प्रतर्दन संवादः | Yayāti’s Dialogue with Aṣṭaka and Pratardana on Merit, Gifts, and Ethical Restraint
शंसितात्मा जितक्रोधस्तर्पयन् पितृदेवता: । अग्नींश्व विधिवज्जुद्धन् वानप्रस्थविधानत:,उन्होंने अपने मनको शुद्ध करके क्रोधपर विजय पायी और प्रतिदिन देवताओं तथा पितरोंका तर्पण करते हुए वानप्रस्थाश्रमकी विधिसे शास्त्रीय विधानके अनुसार अग्निहोत्र प्रारम्भ किया
Vaiśampāyana uvāca: śaṃsitātmā jitakrodhas tarpayan pitṛdevatāḥ | agnīṃś ca vidhivaj juhvan vānaprasthavidhānataḥ ||
Vaiśampāyana sprach: Nachdem er sein Inneres geläutert und den Zorn bezwungen hatte, brachte er regelmäßig Trankopfer den Göttern und den Ahnengeistern dar; und gemäß der für das vānaprastha‑Stadium vorgeschriebenen Disziplin unterhielt er die heiligen Feuer und vollzog die Feueropfer (agnihotra) ordnungsgemäß nach der Vorschrift der Schriften.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma through inner discipline and outer duty: purification of mind, conquest of anger, and faithful performance of daily obligations—especially honoring gods and ancestors and maintaining sacred rites appropriate to one’s āśrama (here, Vānaprastha).
Vaiśampāyana describes a person who has entered the forest-dweller mode of life, living by prescribed rules: he restrains anger, performs daily tarpana for gods and ancestors, and conducts fire-offerings (homa/agnnihotra) in a properly regulated manner.