Shloka 14
आदि पर्व — अध्याय ५५: पाण्डव-कौरववैरस्य संक्षेपवृत्तान्तः
Synopsis of the Pāṇḍava–Kaurava Estrangement
वाल्मीकिवत् ते निभृतं स्ववीर्य वसिष्ठवत् ते नियतश्न कोप: । प्रभुत्वमिन्द्रत्वसमं मतं मे द्युतिश्न नारायणवद् विभाति,महर्षि वाल्मीकिकी भाँति तुम्हारा अदभुत पराक्रम तुममें ही छिपा हुआ है। महर्षि वसिष्ठजीके समान तुमने अपने क्रोधको काबूमें कर रखा है। मेरी ऐसी मान्यता है कि तुम्हारा प्रभुत्व इन्द्रके ऐश्वर्यके तुल्य है और तुम्हारी अंगकान्ति भगवान् नारायणके समान सुशोभित होती है
Āstīka uvāca |
Vālmīkivat te nibhṛtaṁ svavīryaṁ Vasiṣṭhavat te niyataś ca kopaḥ |
Prabhutvam indrattvasamaṁ mataṁ me dyutiś ca Nārāyaṇavad vibhāti ||
Āstīka sprach: „Wie der Weise Vālmīki bleibt deine außergewöhnliche Kraft still in dir selbst geborgen; wie Vasiṣṭha hältst du deinen Zorn unter strenger Zucht. Nach meinem Urteil gleicht deine Herrschergewalt Indras Souveränität, und dein strahlender Glanz leuchtet wie der Nārāyaṇas.“
आस्तीक उवाच
Educational Q&A
The verse upholds an ethical ideal: genuine power is paired with restraint. Valor should be inwardly governed (not ostentatious), anger should be disciplined, and authority should manifest as luminous, dharmic leadership rather than coercive rage.
Āstīka offers a formal encomium (praise) to the person he addresses, elevating him through comparisons to revered figures—Vālmīki for contained spiritual-heroic potency, Vasiṣṭha for mastery over anger, Indra for sovereign power, and Nārāyaṇa for divine radiance—thereby seeking goodwill and moral recognition.