Shloka 22
Takṣaka’s agency, Parīkṣit’s rites, and Janamejaya’s enthronement (वैयासिक परम्परा-प्रसङ्गः)
न स किंचिदुवाचैनं शुभं वा यदि वाशुभम् | स राजा क्रोधमुत्सूज्य व्यथितस्तं तथागतम् | दृष्टवा जगाम नगरमृषिस्त्वासीत् तथैव स:,उन्होंने राजासे भला या बुरा कुछ भी नहीं कहा। उन्हें इस अवस्थामें देख राजा परीक्षितने क्रोध त्याग दिया और मन-ही-मन व्यथित हो पश्चात्ताप करते हुए वे अपनी राजधानीको चले गये। वे महर्षि ज्यों-कें-त्यों बैठे रहे
na sa kiñcid uvāca enaṃ śubhaṃ vā yadi vāśubham | sa rājā krodham utsṛjya vyathitas taṃ tathāgatam | dṛṣṭvā jagāma nagaram ṛṣis tv āsīt tathaiva saḥ ||
Er sagte ihm nichts—weder einen Segen noch ein hartes Wort. Als König Parīkṣit den Weisen in diesem Zustand sah, ließ er seinen Zorn fahren; innerlich bekümmert und reumütig kehrte er in seine Hauptstadt zurück. Der große ṛṣi jedoch blieb sitzen, ganz wie zuvor.
शौनक उवाच
Educational Q&A
The verse highlights ethical restraint: a sage may respond to wrongdoing with silence rather than retaliation, while a ruler is urged to abandon anger and recognize fault through remorse—showing that self-control and repentance are higher than impulsive reaction.
After encountering the sage who does not respond with either blessing or curse, King Parīkṣit, seeing the situation clearly, gives up his anger, feels inward distress and regret, and returns to his capital; the sage remains seated, unchanged.