Shloka 7
Garuḍa–Śakra Saṃvāda and the Retrieval of Amṛta (गरुड–शक्र संवादः अमृत-अपहरण-प्रसङ्गः)
गुरु भारं समासाद्योड्डीन एष विहंगम: । गरुडस्तु खगश्रेष्स्तस्मात् पन्नमनभोजन:,ये आकाशमें विचरनेवाले सर्पभोजी पक्षिराज भारी भार लेकर उड़े हैं; इसलिये (“गुरुम् आदाय उड्डीन इति गरुड:” इस व्युत्पत्तिके अनुसार) ये गरुड कहलायेंगे
guru-bhāraṃ samāsādya uḍḍīna eṣa vihaṅgamaḥ | garuḍas tu khagaśreṣṭhas tasmāt pannam-anabhojanaḥ ||
Rauhiṇa sprach: „Nachdem dieser Vogel eine schwere Last aufgenommen hat, ist er hoch hinaufgeflogen. Darum heißt er Garuḍa—der Beste unter den Vögeln—einer, der keine Schlangen frisst.“ Im Zusammenhang erläutert der Vers eine traditionelle Etymologie des Namens „Garuḍa“ aus seiner Tat, große Last zu tragen und in den Himmel aufzusteigen, und zeichnet ihn zugleich sittlich als einen aus, der sich vom Schlangenfraß enthält.
रौहिण उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how names can encode remembered deeds (traditional nirukti/etymology) and also frames Garuḍa’s identity with an ethical note of restraint—‘not eating serpents’—emphasizing self-control alongside power.
Rauhiṇa describes a remarkable bird who, after taking up a great weight, flies into the sky; on that basis he is identified and named ‘Garuḍa,’ praised as the foremost of birds, with the added characterization that he abstains from eating serpents.