Shloka 26
समुद्विग्ना विससृपुस्तथान्या भूतजातय: । मदकी धारा बहानेवाले हाथी, शार्दूल, केसरी, सिंह, मृग, भेंस, सैकड़ों पक्षी तथा दूसरी-दूसरी जातिके प्राणी अत्यन्त उद्विग्न हो इधर-उधर भागने लगे,कृष्णमशभ्युद्यतास्त्रं च नादं मुमुचुरुल्बणम् | उन्होंने उस जलते हुए वनको और मारनेके लिये अस्त्र उठाये हुए श्रीकृष्ण तथा अर्जुनको देखा। उत्पात और आर्तनादके शब्दसे उस वनमें खड़े हुए वे सभी प्राणी संत्रस्त- से हो उठे थे। उस वनको अनेक प्रकारसे दग्ध होते देख और अस्त्र उठाये हुए श्रीकृष्णपर दृष्टि डाल भयानक आर्तनाद करने लगे स मारुत इवाभ्राणि नाशयित्वार्जुन: सुरान्
samudvignā visasṛpus tathānyā bhūtajāṭayaḥ | kṛṣṇam abhyudyatāstraṃ ca nādaṃ mumucur ulbaṇam || sa māruta ivābhrāṇi nāśayitvārjunaḥ surān ||
Vaiśaṃpāyana sprach: Von Angst gepackt stoben die verschiedenen Arten von Lebewesen in alle Richtungen auseinander. Als sie Kṛṣṇa und Arjuna mit erhobenen Waffen sahen und den Wald in Flammen erblickten, stießen sie entsetzliche Schreie aus. Getöse und Wehklagen erfüllten das Gehölz, und alle, die dort noch standen, wurden vom Schrecken geschüttelt. Arjuna aber drang vor—wie ein Wind, der Wolkenmassen zerstreut—bahnte sich den Weg und überwältigte die widerstrebenden Kräfte.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds the moral cost of violent, large-scale action: when power is unleashed, innocent beings are thrown into terror and suffering. It invites reflection on dharma—how heroic aims and cosmic purposes still generate collateral harm, demanding ethical awareness and responsibility.
As the forest burns, the creatures living there panic and flee. They see Kṛṣṇa and Arjuna with weapons raised and cry out in fear. The scene is one of chaos and lamentation, while Arjuna advances forcefully, compared to a wind dispersing clouds.