Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

Subhadrā-vivāha-saṃsthāpana, Vṛṣṇi–Kuru satkāra, and Abhimanyu-janma

Chapter 213

निविष्टे तत्र कौन्तेये ब्राह्मणेषु च भारत । अग्निहोत्राणि विप्रास्ते प्रादुश्चक्कुरनेकश:,भारत! जब कुन्तीकुमार और उनके साथी ब्राह्मणलोग गंगाद्वारमें ठहर गये, तब उन ब्राह्मणोंने अनेक स्थानोंपर अग्निहोत्रके लिये अग्नि प्रकट की

vaiśampāyana uvāca |

niviṣṭe tatra kaunteye brāhmaṇeṣu ca bhārata |

agnihotrāṇi viprās te prāduścakkur anekaśaḥ ||

Vaiśampāyana sprach: Als Kuntīs Sohn dort Wohnung genommen hatte, o Bhārata, und auch die Brahmanen sich niedergelassen hatten, entzündeten jene Gelehrten an vielen Orten die heiligen Feuer für die Agnihotra-Riten.

निविष्टेwhen (he/it) had stayed/settled
निविष्टे:
Adhikarana
TypeVerb
Rootनि-विश्
Formक्त, Neuter, Locative, Singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
कौन्तेयेin/when Kuntī's son (the Kaunteya) (was present/settled)
कौन्तेये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकौन्तेय
FormMasculine, Locative, Singular
ब्राह्मणेषुamong the Brahmins
ब्राह्मणेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Locative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
भारतO Bhārata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
अग्निहोत्राणिAgnihotra rites/offerings
अग्निहोत्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootअग्निहोत्र
FormNeuter, Accusative, Plural
विप्राःthe Brahmins
विप्राः:
Karta
TypeNoun
Rootविप्र
FormMasculine, Nominative, Plural
तेthose
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रादुःmanifestly, forth, into view
प्रादुः:
TypeIndeclinable
Rootप्रादुः
चक्रुःthey made/did
चक्रुः:
TypeVerb
Rootकृ
Formलिट् (परस्मैपद), Perfect, 3rd, Plural
अनेकशःin many places/ways; repeatedly
अनेकशः:
TypeIndeclinable
Rootअनेकशस्

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhārata (Janamejaya as addressee)
K
Kaunteya (son of Kuntī—Yudhiṣṭhira / the Pāṇḍavas)
B
Brāhmaṇas (viprāḥ)
A
Agnihotra (agnihotrāṇi)
S
Sacred fire (Agni, implied)

Educational Q&A

The verse highlights dharma through continuity of Vedic discipline: even while journeying or living in temporary quarters, the Brāhmaṇas maintain daily Agnihotra, affirming that ethical and ritual order should not be abandoned in changing circumstances.

After the Kaunteya (Kuntī’s son, representing the Pāṇḍavas) and accompanying Brāhmaṇas settle at that place, the Brāhmaṇas establish multiple sacred fires and begin Agnihotra observances, marking the camp as ritually ordered and auspicious.