Shloka 12
Amṛta-Pāna, Rāhu’s Detection, and the Sudarśana Intervention (अमृतपान-राहुप्रकाशन-सुदर्शनप्रयोगः)
देवैरसुरसड्घैश्व मथ्यतां कलशोदधि: । भविष्यत्यमृतं तत्र मथ्यमाने महोदधौ,उसके शुभ एवं उच्चतम शृंग असंख्य चमकीले रत्नोंसे व्याप्त हैं। वे अपनी विशालताके कारण आकाशके समान अनन्त जान पड़ते हैं। समस्त महातेजस्वी देवता मेरुगिरिके उस महान् शिखरपर चढ़कर एक स्थानमें बैठ गये और सब मिलकर अमृत- प्राप्तिके लिये क्या उपाय किया जाय, इसका विचार करने लगे। वे सभी तपस्वी तथा शौच- संतोष आदि नियमोंसे संयुक्त थे। इस प्रकार परस्पर विचार एवं सबके साथ मन्त्रणामें लगे हुए देवताओंके समुदायमें उपस्थित हो भगवान् नारायणने ब्रह्माजीसे यों कहा--“समस्त देवता और असुर मिलकर महासागरका मन्थन करें। उस महासागरका मन्न्थन आरम्भ होनेपर उसमेंसे अमृत प्रकट होगा
śaunaka uvāca | devair asurasaṅghaiś ca mathyatāṁ kalaśodadhiḥ | bhaviṣyaty amṛtaṁ tatra mathyamāne mahodadhau ||
Śaunaka sprach: „Der Ozean des Kruges (der große Ozean) soll von den Göttern zusammen mit den Scharen der Asuras gequirlt werden. Wenn jener weite Ozean gequirlt wird, wird daraus amṛta, der Nektar der Unsterblichkeit, hervorgehen.“ Der Vers rahmt ein gemeinsames, doch moralisch gewichtetes Unternehmen: Selbst widerstreitende Mächte können zu gemeinsamem Handeln für ein höheres Gut bewegt werden, doch die Frucht solchen Tuns verlangt Unterscheidungskraft und eine rechte, dharmagemäße Verteilung.
शौनक उवाच
Educational Q&A
The verse highlights purposeful cooperation: even opposing groups (devas and asuras) can be directed toward a shared enterprise when the goal is extraordinary (amṛta). Ethically, it implies that great outcomes arise from disciplined collective effort, but such power-conferring results must be handled according to dharma.
Śaunaka reports the proposal that the gods and the asuras should churn the great ocean (kalaśodadhi/mahodadhi). The churning is presented as the causal means by which amṛta, the nectar of immortality, will manifest.