Shloka 73
Vāraṇāvata-prasaṃsā and the Pāṇḍavas’ Departure (वरणावत-प्रशंसा तथा पाण्डव-प्रयाणम्)
एकरात्र तु ते ब्रह्मन् काम॑ दास्यामि भोजनम् | एवमुक्तस्त्वहं तेन सदार: प्रस्थितस्तदा,“ब्रह्मन! तुम्हारी इच्छा हो तो मैं तुम्हें एक रातके लिये अच्छी तरह भोजन दे सकता ' राजा ट्रुपदके यों कहनेपर मैं पत्नी और पुत्रके साथ वहाँसे चल दिया
ekarātraṃ tu te brahman kāmaṃ dāsyāmi bhojanam | evam uktas tv ahaṃ tena sadāraḥ prasthitas tadā |
Vaiśampāyana sprach: „O Brāhmaṇa, wenn du es wünschst, will ich dir Speise für eine Nacht gewähren.“ Als König Drupada so zu mir sprach, brach ich von dort auf, zusammen mit meiner Frau und meinem Sohn, und nahm die angebotene Gastfreundschaft an, wie es die wechselseitige Pflicht von Gastgeber und Gast gebietet.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights atithi-dharma (the duty of hospitality): a host offers sustenance according to the guest’s wish, and the guest accepts appropriately, reflecting mutual ethical obligations that sustain social order.
King Drupada offers the speaker (addressed as a Brāhmaṇa) food and lodging for one night. After receiving this offer, the speaker departs/sets out with his wife and son, indicating acceptance of Drupada’s hospitality and a movement to the next narrative setting.