Shloka 46
Vāraṇāvata-prasaṃsā and the Pāṇḍavas’ Departure (वरणावत-प्रशंसा तथा पाण्डव-प्रयाणम्)
अभिषेक्ष्यति मां राज्ये स पाड्चालो यदा तदा । त्वद्धोग्यं भविता तात सखे सत्येन ते शपे,“तात! जब पांचालनरेश मुझे राज्यपर अभिषिक्त करेंगे, उस समय मेरा राज्य तुम्हारे उपभोगमें आयेगा। सखे! मैं सत्यकी सौगंध खाकर कहता हूँ--मेरे भोग, वैभव और सुख सब तुम्हारे अधीन होंगे।' यों कहकर वे अस्त्रविद्यामें निपुण हो मुझसे सम्मानित होकर अपने देशको लौट गये
abhīṣekṣyati māṁ rājye sa pāñcālo yadā tadā | tvadbhogyaṁ bhavitā tāta sakhe satyena te śape ||
Vaiśampāyana sprach: „Wann immer der König von Pāñcāla mich durch die Abhiṣeka zum Thron weiht, wird mein Reich dann zu deinem Genuss sein, ehrwürdiger Herr. Freund, ich schwöre dir bei der Wahrheit selbst: Meine Freuden, mein Glanz und mein Glück werden allesamt unter deinem Befehl stehen.“ So sprach er; kundig in der Waffenlehre und von mir geehrt, kehrte er in sein Land zurück.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds satya (truth) as an ethical guarantor: a promise is strengthened by swearing upon truth, and friendship is framed as a binding moral relationship that can extend even to political power and personal enjoyments.
A speaker (reported by Vaiśampāyana) vows that when the Pāñcāla ruler later anoints him as king, his sovereignty and enjoyments will be at his friend’s disposal; after making this oath, he departs—praised as accomplished in weapon-lore—and returns to his homeland.