Shloka 8
Ādi-parva 109: Pāṇḍu’s Forest Hunt and Kiṃdama’s Curse (पाण्डोर्मृगयावृत्तान्तः—किंदमशापः)
तन्महोदधिवत् पूर्ण नगरं वै व्यरोचत । द्वारतोरणनिर्यूहैर्युक्तम भ्रचयोपमै:,समुद्रकी भाँति सब प्रकारसे भरा-पूरा कौरवनगर मेघसमूहोंके समान बड़े-बड़े दरवाजों, फाटकों और गोपुरोंसे सुशोभित था
tan mahodadhivat pūrṇaṁ nagaraṁ vai vyarocata | dvāratoraṇaniryūhair yuktaṁ abhracayopamaiḥ ||
Vaiśaṃpāyana sprach: Die Stadt erstrahlte, bis zum Rand gefüllt wie der große Ozean. Sie war geschmückt mit hohen Toren, Torbögen und vorspringenden Eingangsbauten, Wolkenmassen gleich, und zeigte so die Größe, Ordnung und den Wohlstand der Kaurava-Hauptstadt als sichtbares Zeichen königlicher Macht und bürgerlicher Disziplin.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse uses imagery of fullness (like the ocean) and ordered grandeur (gates and archways) to suggest that a well-governed realm manifests prosperity and stability outwardly; royal authority is expected to uphold civic order so that abundance and security become visible in the city’s very form.
The narrator Vaiśaṃpāyana is describing the Kaurava capital as splendid and overflowing with wealth and activity, emphasizing its impressive architecture—large gates, archways, and prominent entrance-structures—likened to dense cloud-banks.