Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

Ādi-parva 109: Pāṇḍu’s Forest Hunt and Kiṃdama’s Curse (पाण्डोर्मृगयावृत्तान्तः—किंदमशापः)

संस्कारै: संस्कृतास्ते तु व्रताध्ययनसंयुता: । श्रमव्यायामकुशला: समपद्यन्त यौवनम्‌,उन्होंने ही उनके सब संस्कार कराये। फिर वे ब्रह्मचर्यव्रतके पालन और वेदोंके स्वाध्यायमें तत्पर हो गये। परिश्रम और व्यायाममें भी उन्होंने बड़ी कुशलता प्राप्त की। फिर धीरे-धीरे वे युवावस्थाको प्राप्त हुए

saṃskāraiḥ saṃskṛtās te tu vratādhyayanasaṃyutāḥ | śramavyāyāmakuśalāḥ samapadyanta yauvanam ||

Nachdem sie durch die vorgeschriebenen Übergangsriten (saṃskāra) gebührend geläutert worden waren, standen sie fest in der Disziplin des brahmacarya und waren dem Studium der Veden hingegeben. Auch in Anstrengung und körperlichem Training geübt, gelangten sie nach und nach an die Schwelle der Jugend.

संस्कारैःby rites/ceremonies
संस्कारैः:
Karana
TypeNoun
Rootसंस्कार
FormMasculine, Instrumental, Plural
संस्कृताःrefined/initiated, duly performed (as having been consecrated)
संस्कृताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसंस्कृत (कृ-धातु से क्त)
FormMasculine, Nominative, Plural
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
व्रताध्ययनसंयुताःendowed with vows and study (of the Veda)
व्रताध्ययनसंयुताः:
Karta
TypeAdjective
Rootव्रत + अध्ययन + संयुत
FormMasculine, Nominative, Plural
श्रमव्यायामकुशलाःskilled in exertion and exercise
श्रमव्यायामकुशलाः:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रम + व्यायाम + कुशल
FormMasculine, Nominative, Plural
समपद्यन्तthey attained/reached
समपद्यन्त:
TypeVerb
Rootसम् + पद्
FormImperfect (Laṅ), Third, Plural, Ātmanepada
यौवनम्youth
यौवनम्:
Karma
TypeNoun
Rootयौवन
FormNeuter, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana