Shloka 13
आदि पर्व, अध्याय 104 — कर्णोत्पत्ति, दानधर्म, वैकर्तन-नामकरण
Karna’s Birth, Gift-Ethic, and the Name Vaikartana
असंशयं परो धर्मस्त्वया मातरुदाहृत: । राज्यार्थे नाभिषिज्चेयं नोपेयां जातु मैथुनम् त्वमपत्यं प्रति च मे प्रतिज्ञां वेत्थ वै पराम्,“माता! तुमने जो कुछ कहा है, वह धर्मयुक्त है, इसमें संशय नहीं; परंतु मैं राज्यके लोभसे न तो अपना अभिषेक कराऊँगा और न स्त्रीसहवास ही करूँगा। संतानोत्पादन और राज्य ग्रहण न करनेके विषयमें जो मेरी कठोर प्रतिज्ञा है, उसे तो तुम जानती ही हो। सत्यवती! तुम्हारे लिये शुल्क देनेके हेतु जो-जो बातें हुई थीं, वे सब तुम्हें ज्ञात हैं। उन प्रतिज्ञाओंको पुनः: सच्ची करनेके लिये मैं अपना दृढ़ निश्चय बताता हूँ
asaṁśayaṁ paro dharmas tvayā mātṛ udāhṛtaḥ | rājyārthe nābhiṣiñceyaṁ nopeyāṁ jātu maithunam tvam apatyam prati ca me pratijñāṁ vettha vai parām |
Vaiśampāyana sprach: „Mutter, was du erklärt hast, ist ohne Zweifel der höchste Dharma. Doch um eines Königreiches willen werde ich mich weder zum König weihen lassen noch jemals in geschlechtliche Vereinigung eintreten. Und du kennst bereits mein strenges Gelübde: Ich werde keine Nachkommen begehren und die Königsherrschaft nicht annehmen.“
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma as steadfast adherence to a solemn vow: ethical integrity and self-restraint are upheld even when power and dynastic advantage (kingship and progeny) are at stake.
In the Adi Parva’s account of the Kuru succession, the speaker reaffirms to his mother (contextually Satyavatī) that, despite her dharmic reasoning, he will not accept royal consecration nor engage in marital/sexual life, reiterating his uncompromising vow regarding kingship and offspring.