Shloka 94
Āṇīmāṇḍavya–Upākhyāna
The Account of Āṇīmāṇḍavya and the Birth of Vidura
गाड़ेय उवाच दाशराज निबोधेदं वचन मे नरोत्तम । (ऋषयो वाथवा देवा भूतान्यन्तर्हितानि च । यानि यानीह शृण्वन्तु नास्ति वक्ता हि मत्सम: ।। इदं वचनमादत्स्व सत्येन मम जल्पत: ।) शृण्वतां भूमिपालानां यद् ब्रवीमि पितु: कृते,भीष्मने कहा--नरश्रेष्ठ निषादराज! मेरी यह बात सुनो। जो-जो ऋषि, देवता एवं अन्तरिक्षके प्राणी यहाँ हों, वे सब भी सुनें। मेरे समान वचन देनेवाला दूसरा नहीं है। निषाद! मैं सत्य कहता हूँ, पिताके हितके लिये सब भूमिपालोंके सुनते हुए मैं जो कुछ कहता हूँ, मेरी इस बातको समझो
gāḍeya uvāca dāśarāja nibodhedaṃ vacana me narottama | (ṛṣayo vāthavā devā bhūtāny antarhitāni ca | yāni yānīha śṛṇvantu nāsti vaktā hi matsamaḥ || idaṃ vacanam ādatsva satyena mama jalpataḥ |) śṛṇvatāṃ bhūmipālānāṃ yad bravīmi pituḥ kṛte |
Gāḍeya sprach: „O König der Fischer, o Bester der Männer, nimm mein Wort zu Herzen. Mögen auch alle Weisen, die Götter und die verborgenen Wesen der unsichtbaren Sphären, die hier zugegen sind, es hören. Denn es gibt keinen Redner, der mir gleichkäme. Nimm diese Erklärung an, da ich in Wahrheit spreche: vor den hier versammelten Königen verkünde ich, was ich um meines Vaters willen sage.“
गाड़ेय उवाच
Educational Q&A
The passage foregrounds satya (truthfulness) and accountability: a public statement made before rulers, invoking sages and gods as witnesses, gains moral weight. It also highlights filial duty (pituḥ kṛte), presenting personal resolve as grounded in responsibility toward one’s father.
Gāḍeya addresses the Dāśa/Niṣāda king in a formal, public setting, calling on all present—human rulers and unseen witnesses—to hear. He asserts the authority of his speech and announces that what he is about to say is truthful and motivated by concern for his father.