Previous Verse
Next Verse

Shloka 110

Daily Duties of Brāhmaṇas: Snāna, Sandhyā, Sūrya-hṛdaya, Japa, Tarpaṇa, and the Pañca-mahāyajñas

एकं तु भोजयेद् विप्रं पितॄनुद्दिश्य सत्तमम् / नित्यश्राद्धं तदुद्दिष्टं पितृयज्ञो गतिप्रदः

ekaṃ tu bhojayed vipraṃ pitṝnuddiśya sattamam / nityaśrāddhaṃ taduddiṣṭaṃ pitṛyajño gatipradaḥ

Doch man soll auch nur einen einzigen vortrefflichen Brāhmaṇa speisen, ihn den Pitṛs (Ahnen) widmend. Dies wird als „tägliches śrāddha“ bezeichnet; es ist ein Pitṛ-yajña, das eine glückverheißende gati (Heimkehr) gewährt.

ekamone
ekam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक)
FormMasculine, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन; numeral adjective qualifying ‘vipram’
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/discourse particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात)
bhojayetshould feed
bhojayet:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhuj (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन; causative sense ‘to cause to eat/feed’
viprama Brahmin
vipram:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootvipra (प्रातिपदिक)
FormMasculine, द्वितीया, एकवचन
pitṝnthe ancestors
pitṝn:
Karma (कर्म/object of ‘uddiśya’)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, द्वितीया, बहुवचन
uddiśyaintending; dedicating (to)
uddiśya:
Prayojana (प्रयोजन/purpose)
TypeIndeclinable
Rootud-diś (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव), ‘having intended/with reference to’
sattamamthe best (most virtuous)
sattamam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsat + tama (प्रातिपदिक)
FormMasculine, द्वितीया, एकवचन; superlative (तमप्) qualifying ‘vipram’
nitya-śrāddhamdaily śrāddha
nitya-śrāddham:
Karma/Pratipādya (कर्म/thing described)
TypeNoun
Rootnitya + śrāddha (प्रातिपदिक)
FormNeuter, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय ‘nityaṃ śrāddham’ (daily śrāddha)
tatthat
tat:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; demonstrative qualifying ‘uddiṣṭam’
uddiṣṭamis designated (as)
uddiṣṭam:
Kriyāviśeṣaṇa (predicate complement)
TypeAdjective
Rootud-diś (धातु)
FormPast passive participle (क्त), Neuter, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘designated/declared’
pitṛ-yajñaḥpitṛ-sacrifice (rite for ancestors)
pitṛ-yajñaḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootpitṛ + yajña (प्रातिपदिक)
FormMasculine, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष ‘pitṝṇām yajñaḥ’
gati-pradaḥgranting (good) destination
gati-pradaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootgati + prada (प्रातिपदिक)
FormMasculine, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष ‘gatiṃ pradadāti’ (giver of progress/destination) qualifying ‘pitṛyajñaḥ’

Sage teaching Śrāddha-dharma (Purāṇic narrator tradition, within Kurma Purana’s instructional discourse)

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: karuna

P
Pitṛs
B
Brāhmaṇa
P
Pitṛyajña
Ś
Śrāddha

FAQs

Indirectly: it frames dharma as a purifier of intention (saṅkalpa). By dedicating an act to the Pitṛs with sincerity, the practitioner refines mind and karma—supportive conditions for Self-knowledge, though the verse itself is primarily ritual-ethical.

No explicit yoga technique is taught here; the practice is karma-yoga in a dharmic mode—nitya-karman performed with dedication and purity. In Kurma Purana’s broader synthesis, such disciplined daily rites stabilize the mind for higher sādhana (including Pāśupata-oriented devotion and contemplation).

It does not name Śiva or Viṣṇu directly; it emphasizes a shared Purāṇic principle honored across Śaiva–Vaiṣṇava traditions: Pitṛ-yajña and śrāddha as authoritative dharma that supports auspicious gati and spiritual progress.