Previous Verse
Next Verse

Kurma Purana — Purva Bhaga, Shloka 58

Devī-tattva, Śakti–Śaktimān doctrine, Kāla–Māyā cosmology, and Māheśvara Yoga instruction

सो ऽपि दृष्ट्वा ततः पुत्रीं तरुणादित्यसन्निभाम् / कपर्दिनीं चतुर्वक्त्रां त्रिनेत्रामतिलालसाम्

so 'pi dṛṣṭvā tataḥ putrīṃ taruṇādityasannibhām / kapardinīṃ caturvaktrāṃ trinetrāmatilālasām

Dann erblickte auch er die Tochter, strahlend wie die eben aufgegangene Sonne: mit verfilztem Haar, vier Antlitzen, drei Augen und von überaus betörender Anmut.

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षार्थ-अव्यय (also/even)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive)
ततःthen/thereupon
ततः:
Adhikarana (अधिकरण/काल-देश)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय/तद्-तसिल्)
Formअव्यय, अपादान/क्रम-अर्थे (from there/then)
पुत्रीम्the daughter
पुत्रीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तरुण-आदित्य-सन्निभाम्resembling the young sun
तरुण-आदित्य-सन्निभाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतरुण + आदित्य + सन्निभ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (तरुणस्य आदित्यस्य सन्निभा), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘पुत्रीम्’ इति विशेषण
कपर्दिनीम्with matted hair
कपर्दिनीम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकपर्दिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘पुत्रीम्’ इति विशेषण; कपर्द (matted hair) युक्ता
चतुर्वक्त्राम्four-faced
चतुर्वक्त्राम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootचतुर् + वक्त्र (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (चत्वारि वक्त्राणि यस्याः), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘पुत्रीम्’ इति विशेषण
त्रिनेत्राम्three-eyed
त्रिनेत्राम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootत्रि + नेत्र (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (त्रीणि नेत्राणि यस्याः), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘पुत्रीम्’ इति विशेषण
अति-लालसाम्exceedingly charming/eager-looking
अति-लालसाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअति + लालसा (प्रातिपदिक)
Formउपपद-तत्पुरुष/अव्ययीभाव-प्राय (अति इति उपसर्गार्थ), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘पुत्रीम्’ इति विशेषण

Vyasa (narrator) describing the vision within the Ishvara Gita context

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhayanaka

I
Ishvara (Shiva-like form)
F
Four-faced form (caturvaktra)
T
Three-eyed form (trinetrā)
T
Tapas/ascetic marks (kapardinī)

FAQs

By presenting a theophany with ascetic and cosmic marks (matted hair, four faces, three eyes), the verse signals that the Supreme is both immanent and transcendent—knowable through divine vision yet beyond ordinary embodiment.

The verse supports dhyāna (contemplative visualization) central to Pāśupata-oriented practice: steady attention on the Lord’s defining lakṣaṇas (iconic marks) as a means to concentrate the mind and awaken direct perception (darśana).

The imagery is strongly Shaiva (tri-netra, kapardin), yet placed within the Kurma Purana’s Ishvara Gita framework associated with Vishnu as Kurma—implying a non-sectarian unity where Ishvara’s supreme reality is shared across Shiva-Vishnu expressions.