Previous Verse
Next Verse

Shloka 96

Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration

Lalitopākhyāna

इत्युक्तवन्तमभ्यर्च्य गुरुमिष्टैरुपायनैः / स्वाङ्गजप्राप्तये भूयो विससर्ज विशांपतिः

ityuktavantamabhyarcya gurumiṣṭairupāyanaiḥ / svāṅgajaprāptaye bhūyo visasarja viśāṃpatiḥ

Nachdem der König, der Herr der Menschen, den so sprechenden Guru mit willkommenen Gaben verehrt hatte, entließ er ihn erneut, um seinen eigenen Sohn wiederzuerlangen.

itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति-प्रयोग)
uktavantamthe one who had spoken
uktavantam:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootvac (धातु) + uktavat (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormPast active participle with possessive suffix -वत् (उक्तवत् = 'having spoken'); Masculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; एकवचन
abhyarcyahaving worshipped
abhyarcya:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootabhi-arc (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा/ल्यप्), 'having worshipped'
gurumthe teacher
gurum:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootguru (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; एकवचन
iṣṭaiḥwith pleasing (gifts)
iṣṭaiḥ:
Karana (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootiṣṭa (प्रातिपदिक)
FormNeuter/Masculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Plural; बहुवचन; 'desired/pleasing' (विशेषण)
upāyanaiḥwith offerings/presents
upāyanaiḥ:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootupāyana (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental (3rd/तृतीया), Plural; बहुवचन
svāṅgaja-prāptayefor obtaining his own son
svāṅgaja-prāptaye:
Sampradana (सम्प्रदान/Purpose-Dative)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + aṅgaja (प्रातिपदिक) + prāpti (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Dative (4th/चतुर्थी), Singular; एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (स्वस्य अङ्गजस्य प्राप्तिः)
bhūyaḥagain / further
bhūyaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootbhūyaḥ (अव्यय)
FormAdverb (पुनरर्थक अव्यय)
visasarjadismissed / sent away
visasarja:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootvi-sṛj (धातु)
FormPerfect/लिट् (narrative perfect), Parasmaipada, 3rd Person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
viśām-patiḥthe lord of the people (king)
viśām-patiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootviś (प्रातिपदिक) + pati (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (विशां पतिः)