Shloka 31
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
स्तुवत्यामेव पार्वत्यां तदानीमेव सापरा / प्रविष्टा हृदयं तस्याः प्रहृष्टाया महामुने
Transliteration
stuvatyāmeva pārvatyāṃ tadānīmeva sāparā / praviṣṭā hṛdayaṃ tasyāḥ prahṛṣṭāyā mahāmune
Translation
O großer Weiser, während Pārvatī lobpreisend sang, trat in eben diesem Augenblick jene Höchste in ihr Herz ein, als sie von Freude erfüllt war.
Word by Word
stuvatyāmwhile (she) was praising
stuvatyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeVerb
Root√stu (धातु) → stuvat (शतृ-कृदन्त)
Formवर्तमानकालिक शतृ-कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; सति-सप्तमी
evaindeed/just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
pārvatyāmin/when Pārvatī (was...)
pārvatyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpārvatī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; सति-सप्तमी
tadānīmat that time
tadānīm:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadānīm (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
sāshe
sā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सर्वनाम
aparāanother/that other (presence)
aparā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootaparā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण (अन्या/परवर्ती)
praviṣṭāentered
praviṣṭā:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootpra-√viś (धातु) → praviṣṭa (क्त-कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतभावे; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
hṛdayamheart
hṛdayam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roothṛdaya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
tasyāḥof her
tasyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम
prahṛṣṭāyāḥof (her) delighted
prahṛṣṭāyāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpra-√hṛṣ (धातु) → prahṛṣṭa (क्त-कृदन्त)
Formक्त-कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; विशेषण (तस्याः)
mahā-muneO great sage
mahā-mune:
Sambodhana (संबोधन)
TypeNoun
Rootmahā + muni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (8), एकवचन; कर्मधारय (महान् मुनिः)