Previous Verse
Next Verse

Shloka 130

Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration

Lalitopākhyāna

इति स्तत्वा स भूपालो बहिर्निर्गत्य भक्तितः / तस्यास्तु दक्षिणे भागे महागौरीं ददर्श ह

iti statvā sa bhūpālo bahirnirgatya bhaktitaḥ / tasyāstu dakṣiṇe bhāge mahāgaurīṃ dadarśa ha

Nachdem er so gepriesen hatte, erhob sich der König und trat in hingebungsvoller Bhakti nach draußen; zur rechten Seite jenes Ortes erblickte er Mahāgaurī.

itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), quotative particle (इति-वाचक)
stutvāhaving praised
stutvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootstu (स्तु धातु)
FormKṛdanta: Absolutive/Gerund (क्त्वा), having praised; avyaya-kriyā (अव्ययक्रिया)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Roottad (तद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative 1st (प्रथमा), Singular (एकवचन)
bhūpālaḥthe king
bhūpālaḥ:
Karta (कर्ता/apposition)
TypeNoun
Rootbhūpāla (भूपाल प्रातिपदिक; bhū + pāla)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative 1st (प्रथमा), Singular (एकवचन); Tatpuruṣa: bhūmēḥ pālaḥ (भूमेः पालः)
bahiḥoutside
bahiḥ:
Deśa-adhikaraṇa (देश-अधिकरण/adverbial location)
TypeIndeclinable
Rootbahiḥ (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), adverb (क्रियाविशेषण)
nirgatyahaving gone out
nirgatya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootnir√gam (निर्गम् धातु)
FormKṛdanta: Absolutive/Gerund (क्त्वा), having gone out; upasarga: nis-/nir- (निर्)
bhaktitaḥout of devotion
bhaktitaḥ:
Hetu (हेतु/cause-manner)
TypeIndeclinable
Rootbhakti (भक्ति प्रातिपदिक)
FormTasil-avyaya (तसिल्-अव्यय) from noun: Ablatival adverb ‘from/through devotion’ (भक्तितः)
tasyāḥof her
tasyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Roottad (तद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Genitive 6th (षष्ठी), Singular (एकवचन)
tuindeed/and
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), particle (निपात), contrast/emphasis
dakṣiṇeon the right
dakṣiṇe:
Adhikaraṇa (अधिकरण/location)
TypeAdjective
Rootdakṣiṇa (दक्षिण प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग) used adjectivally, Locative 7th (सप्तमी), Singular (एकवचन) agreeing with bhāge
bhāgein the portion/side
bhāge:
Adhikaraṇa (अधिकरण/location)
TypeNoun
Rootbhāga (भाग प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative 7th (सप्तमी), Singular (एकवचन)
mahāgaurīmMahāgaurī
mahāgaurīm:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootmahāgaurī (महागौरी प्रातिपदिक; mahā + gaurī)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative 2nd (द्वितीया), Singular (एकवचन); Karmadhāraya: mahā ca sā gaurī (महाच सा गौरी)
dadarśasaw
dadarśa:
Kriyā (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootdṛś (दृश् धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
haindeed (narrative particle)
ha:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootha (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), particle (निपात) used in narration/emphasis