Shloka 85
विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day
Devanagari script
सुदृढं निश्चयं दृष्ट्वा तस्याः श्रीललितांबिका / अनुज्ञां कृतवत्येव गाढमाश्लिष्य बाहुभिः
Transliteration
sudṛḍhaṃ niścayaṃ dṛṣṭvā tasyāḥ śrīlalitāṃbikā / anujñāṃ kṛtavatyeva gāḍhamāśliṣya bāhubhiḥ
Translation
Als Śrī Lalitāmbikā ihren festen Entschluss sah, gewährte sie die Erlaubnis und umschlang sie innig mit beiden Armen.
Word by Word
सु-दृढम्very firm
सु-दृढम्:
Karma (कर्म/Object—qualifier)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय/उपसर्गसदृश) + दृढ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; अव्ययीभावसमासः (सु + दृढम् = very firm)
निश्चयम्determination
निश्चयम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootनिश्चय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Sambandha (सम्बन्ध/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having seen)
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी (6th), एकवचन (of her)
श्री-ललिता-अम्बिकाŚrī Lalitāmbikā
श्री-ललिता-अम्बिका:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + ललिता (प्रातिपदिक) + अम्बिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषसमास (नामनिर्देशः)
अनुज्ञाम्permission
अनुज्ञाम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअनुज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन
कृतवतीgranted/made (it)
कृतवती:
Kriya (क्रिया/finite-sense via participle)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृतवत् (कृदन्त, क्तवत्)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; क्तवत्-प्रत्ययान्त भूतकालिक कर्तरि (having done/made)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (indeed/just)
गाढम्tightly
गाढम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootगाढ (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक एकवचन (adverbially: tightly)
आश्लिष्यhaving embraced
आश्लिष्य:
Sambandha (सम्बन्ध/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-श्लिष् (धातु) → आश्लिष्य (ल्यप्/क्त्वा-समकक्ष)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक (having embraced)
बाहुभिःwith (her) arms
बाहुभिः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन (instrumental)