Shloka 68
भण्डासुरस्य मन्त्रणा
Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā
Devanagari script
यथा पश्चात्कलकलं श्रुत्वाग्रेवर्तिनी चमूः / नागच्छति तथा चक्रे कुटिलाक्षो महारणम्
Transliteration
yathā paścātkalakalaṃ śrutvāgrevartinī camūḥ / nāgacchati tathā cakre kuṭilākṣo mahāraṇam
Translation
Wie das voranmarschierende Heer, das nach dem Lärmen von hinten nicht umkehrt, so bereitete Kuṭilākṣa eine große, furchtbare Schlacht.
Word by Word
yathāas, just as
yathā:
Sambandha (सम्बन्ध/उपमान)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/यथार्थ-सम्बन्धे (correlative: 'as')
paścātbehind, afterwards
paścāt:
Adhikarana (अधिकरण; adverbial)
TypeIndeclinable
Rootpaścāt (अव्यय)
Formअव्यय; काल/देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb: behind/after)
kalakalamclamor, din
kalakalam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkalakala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ध्वनिवाचक
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Kriya (क्रिया; पूर्वकर्म)
TypeIndeclinable
Rootśru (श्रु धातु) + ktvā (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive); पूर्वकालिक क्रिया 'having heard'
agrein front, ahead
agre:
Adhikarana (अधिकरण; adverbial)
TypeIndeclinable
Rootagra (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-एकवचनरूपेण अव्ययीभूत (locative used adverbially); 'in front'
vartinīmoving/advancing
vartinī:
Karta (कर्ता; camūḥ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootvartinī (वर्तिन् प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; विशेषण
camūḥarmy, troop
camūḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootcamū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation particle)
āgacchaticomes, advances
āgacchati:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootā + gam (गम् धातु)
Formलट् (Present); प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
tathāso, thus
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; तदनुरूपे (correlative: 'so/thus')
cakredid, made
cakre:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (कृ धातु)
Formलिट् (Perfect); प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
kuṭilākṣaḥthe one with crooked eyes (Kuṭilākṣa)
kuṭilākṣaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkuṭila (प्रातिपदिक) + akṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; बहुव्रीहिः = 'कुटिलाः अक्षी यस्य सः'
mahāraṇama great battle
mahāraṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + raṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; कर्मधारयः = 'महच्च तत् रणम्'