Shloka 44
श्रीचक्रराजरथ—पर्वस्थदेवतानाम् प्रकाशनम्
Revelation of the Deities Stationed on the Śrīcakra-Rāja-Ratha’s Sections
Devanagari script
तस्यैव पर्वणो ऽधस्ताच्चित्रस्थानकृतालयाः / इन्द्रादयो ऽनेकभेदा दिशामष्टकदेवताः
Transliteration
tasyaiva parvaṇo 'dhastāccitrasthānakṛtālayāḥ / indrādayo 'nekabhedā diśāmaṣṭakadevatāḥ
Translation
Unter den Gelenken jenes Berges wurden in mannigfaltig wunderbaren Stätten Wohnsitze errichtet. Dort weilen die Gottheiten der acht Himmelsrichtungen, in vielerlei Gestalt, angeführt von Indra und den anderen.
Word by Word
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध—‘of that’
एवindeed/only
एव:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis/only)
पर्वणःof the joint/segment
पर्वणः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपर्वन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध—‘of the joint/segment’
अधस्तात्below
अधस्तात्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअधस्तात् (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place) ‘below’
चित्रस्थानकृतालयाःhaving abodes made in various places
चित्रस्थानकृतालयाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootचित्र-स्थान-कृत-आलय (प्रातिपदिक; चित्र + स्थान + √कृ (धातु) + क्त + आलय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त ‘कृत’; विशेषण—‘देवताः’
इन्द्रादयःIndra and others
इन्द्रादयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्र-आदि (प्रातिपदिक; इन्द्र + आदि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘Indra and others’
अनेकभेदाःof many kinds/divisions
अनेकभेदाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअनेक-भेद (प्रातिपदिक; अनेक + भेद)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण—‘देवताः’
दिशाम्of the directions
दिशाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; सम्बन्ध—‘of the directions’
अष्टकदेवताःthe deities of the eight directions
अष्टकदेवताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअष्टक-देवता (प्रातिपदिक; अष्टक + देवता)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; द्विगु-समासः—‘eightfold deities’ (deities of the eight directions)