Previous Verse
Next Verse

Shloka 64

Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent

जायते च युगान्तेषु देवकार्यार्थसिद्धये / तस्य दिव्यां तनुं विष्णोर्गदतो मे निबोधत

jāyate ca yugānteṣu devakāryārthasiddhaye / tasya divyāṃ tanuṃ viṣṇorgadato me nibodhata

Am Ende der Zeitalter wird er geboren, um das Werk der Götter zu vollenden; hört von mir über den göttlichen Leib Vishnus.

jāyateis born / arises
jāyate:
Kriyā (क्रिया/Verbal action)
TypeVerb
Rootjan (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय/Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (Indeclinable), समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
yugānteṣuat the ends of ages
yugānteṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location-Time)
TypeNoun
Rootyuga (प्रातिपदिक) + anta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन (Plural); समास: युगान्त (षष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुष: 'end of an age')
deva-kārya-artha-siddhayefor the accomplishment of the gods' purpose
deva-kārya-artha-siddhaye:
Sampradāna/Prayojana (सम्प्रदान/प्रयोजन—Purpose)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + kārya (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक) + siddhi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन (Singular); समास: देवकार्यर्थसिद्धि (तत्पुरुष: 'accomplishment for the purpose of the gods' task')
tasyaof him
tasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Pronoun), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
divyāmdivine
divyām:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootdivya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
tanumbody / form
tanum:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottanu (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
viṣṇoḥof Viṣṇu
viṣṇoḥ:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
gadataḥ(of me) speaking / as I speak
gadataḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण/Participial qualifier)
TypeVerb
Rootgad (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (Present active participle/शतृ), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग; अर्थ: 'while speaking/ of (me) speaking'
memy / to me
me:
Karta (कर्ता/Agent—speaker)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम (1st person pronoun), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th) एकवचन (Singular) / दत्तिव (Dative) in usage; enclitic form
nibodhataunderstand (you all)
nibodhata:
Kriyā (क्रिया/Verbal action)
TypeVerb
Rootbudh (धातु) + ni- (उपसर्ग)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), बहुवचन (Plural), आत्मनेपद