Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

Sāttvata–Vṛṣṇi–Andhaka Vamśa

Genealogical Enumeration of the Yādava Clans

अपश्यच्च बिलाभ्याशे प्रसेन मवदारितम् / प्रविश्य चापि भगवान्स ऋक्षबिलमञ्जसा

apaśyacca bilābhyāśe prasena mavadāritam / praviśya cāpi bhagavānsa ṛkṣabilamañjasā

Nahe dem Höhleneingang sah er Prasena zerfetzt daliegen. Daraufhin trat der Erhabene mühelos in die Bärenhöhle ein.

apaśyatsaw
apaśyat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√paś (धातु)
FormImperfect (Laṅ/लङ्), 3rd Person (प्रथमपुरुष), Singular; Parasmaipada
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय)
bila-abhyāśenear the cave
bila-abhyāśe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbila (प्रातिपदिक) + abhyāśa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Singular
prasenamPrasena
prasenam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootprasenā (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
avādāritamtorn apart
avādāritam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootava-√dṛ (धातु)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; past passive participle (क्त) qualifying prasenam
praviśyahaving entered
praviśya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootpra-√viś (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा/ल्यप्), having entered
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय)
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormParticle (निपात), also
bhagavānthe Blessed Lord
bhagavān:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; pronoun in apposition to bhagavān
ṛkṣa-bilamthe bear’s cave
ṛkṣa-bilam:
Karma (कर्म) / Gati-karman (destination)
TypeNoun
Rootṛkṣa (प्रातिपदिक) + bila (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
añjasāstraightaway
añjasā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootañjas (प्रातिपदिक)
FormInstrumental used adverbially (तृतीया-अव्ययीभाव), ‘straightaway’