Previous Verse
Next Verse

Shloka 153

Sāttvata–Vṛṣṇi–Andhaka Vamśa

Genealogical Enumeration of the Yādava Clans

पुथा जज्ञे ततः पुत्रांस्त्रीनग्निसमतेजसः / लोके प्रतिरथान्वीराञ्छक्रतुल्यपराक्रमान्

puthā jajñe tataḥ putrāṃstrīnagnisamatejasaḥ / loke pratirathānvīrāñchakratulyaparākramān

Darauf gebar Pṛthā drei Söhne, leuchtend wie das Feuer; Helden, die in der Welt jedem Gegner standhielten, an Tapferkeit Indra gleich.

पुथाPṛthā
पुथा:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootपृथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (पाठभेद/लिप्यन्तरदोषः; पृथा)
जज्ञेgave birth/was born (here: bore)
जज्ञे:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
ततःthen/thereafter
ततः:
कालाधिकरण (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय/तद्-प्रभव)
Formअव्यय (adverb), क्रम/अनन्तर (then/thereafter)
पुत्रान्sons
पुत्रान्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
त्रीन्three
त्रीन्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक/संख्या)
Formसंख्यावाचक विशेषण, पुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (पुत्रान् इति विशेष्य)
अग्नि-सम-तेजसःhaving fire-like splendor
अग्नि-सम-तेजसः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअग्नि (प्रातिपदिक) + सम (प्रातिपदिक) + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः: ‘अग्निना समं तेजो येषाम्’; पुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (पुत्रान् विशेषयति)
लोकेin the world
लोके:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
प्रतिरथान्matchless in battle / able to face any chariot-warrior
प्रतिरथान्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रतिरथ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (वीरान्/पुत्रान् विशेषयति); ‘समरसमर्थ’
वीरान्heroes
वीरान्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; पुत्रान् इत्यस्य विशेष्य-सम्बन्धः (appositional)
शक्र-तुल्य-पराक्रमान्with valor equal to Indra
शक्र-तुल्य-पराक्रमान्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootशक्र (प्रातिपदिक) + तुल्य (प्रातिपदिक) + पराक्रम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: ‘शक्रतुल्यः पराक्रमः येषाम्’; पुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (वीरान् विशेषयति)