Shloka 56
Yadu-vaṃśa and the Haihaya Line: From Yadu to Kārtavīrya Arjuna
Devanagari script
कार्त्तवीर्यस्य यो जन्म कथयेदिह धीमतः / वर्द्धन्ते विभवाश्शश्वद्धर्मश्चास्य विवर्द्धते
Transliteration
kārttavīryasya yo janma kathayediha dhīmataḥ / varddhante vibhavāśśaśvaddharmaścāsya vivarddhate
Translation
Wer hier mit klarem Geist die Geburt Kārttavīryas erzählt, dessen Wohlstand wächst unaufhörlich, und auch sein Dharma nimmt beständig zu.
Word by Word
कार्त्तवीर्यस्यof Kārttavīrya
कार्त्तवीर्यस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootकार्त्तवीर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
यःwho
यः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
जन्मbirth, origin
जन्म:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
कथयेत्should narrate, should tell
कथयेत्:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथय् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
इहhere, in this world
इह:
अधिकरण (Locative setting/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)
धीमतःof the wise (person)
धीमतः:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootधीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; विशेषण
वर्द्धन्तेincrease, grow
वर्द्धन्ते:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; आत्मनेपद
विभवाःprosperities, powers, riches
विभवाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन
शश्वत्always, perpetually
शश्वत्:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootशश्वत् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
धर्मःdharma, righteousness
धर्मः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
अस्यof him, his
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
विवर्द्धतेincreases greatly, flourishes
विवर्द्धते:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; उपसर्ग: वि-