Shloka 16
Yadu-vaṃśa and the Haihaya Line: From Yadu to Kārtavīrya Arjuna
Devanagari script
तेन सप्तसु द्वीपेषु सप्तयज्ञशतानि वै / कृतानि विधिना राज्ञा श्रूयते मुनिसत्तमाः
Transliteration
tena saptasu dvīpeṣu saptayajñaśatāni vai / kṛtāni vidhinā rājñā śrūyate munisattamāḥ
Translation
O ihr erhabensten Weisen, man vernimmt, dass jener König nach rechter Vorschrift auf den sieben Dvīpas siebenhundert Yajñas vollzog.
Word by Word
तेनby him/thereby
तेन:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, तृतीया (करण) एकवचन; Instrumental singular (by/with that)
सप्तसुin the seven
सप्तसु:
अधिकरण (Location)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
Formविशेषण (संख्या), बहुवचन, सप्तमी (अधिकरण); Locative plural (in seven)
द्वीपेषुislands/continents
द्वीपेषु:
अधिकरण (Location)
TypeNoun
Rootद्वीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण) बहुवचन; Locative plural
सप्त-यज्ञ-शतानिseven hundreds of sacrifices
सप्त-यज्ञ-शतानि:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootसप्त (संख्या) + यज्ञ (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया बहुवचन; compound: यज्ञानां शतानि (hundreds of sacrifices) qualified by सप्त (seven)
वैindeed
वै:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle), emphasis/indeed
कृतानिwere performed/done
कृतानि:
कर्मणि-भाव (Result state)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; past passive participle ‘done/made’ agreeing with साप्तयज्ञशतानि
विधिनाaccording to proper rite
विधिना:
करण (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया एकवचन; Instrumental singular (according to rule/rite)
राज्ञाby the king
राज्ञा:
कर्ता (Agent)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया एकवचन; Instrumental singular
श्रूयतेit is heard/it is said
श्रूयते:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलट् (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; Present passive/impersonal ‘is heard/it is said’
मुनि-सत्तमाःO best of sages
मुनि-सत्तमाः:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; संबोधनार्थे प्रयोगः (O best sages) though form is nominative plural; compound: मुनिषु सत्तमाः (best among sages)