Shloka 9
Vaivasvata-vamsha-pravṛttiḥ
Origin and Issue of Vaivasvata Manu; Ilā–Sudyumna Episode
Devanagari script
तयोः सकाशं यास्यामि मातो धर्मो हतो वधीत् / एवमुक्त्वा पुनर्देवी तयोरन्तिकमागमत्
Transliteration
tayoḥ sakāśaṃ yāsyāmi māto dharmo hato vadhīt / evamuktvā punardevī tayorantikamāgamat
Translation
„Mutter, ich werde zu jenen beiden gehen, damit der Dharma nicht verletzt werde.“ So sprechend trat die Göttin erneut in ihre Nähe.
Word by Word
तयोःof those two
तयोः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), द्विवचन; सर्वनाम
सकाशम्to the presence of
सकाशम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Goal vicinity)
TypeIndeclinable
Rootसकाश (प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्राय; उपसर्गार्थे/समीपार्थक (near, in presence of); प्रायः द्वितीयान्त-प्रयोगः
यास्यामिI will go
यास्यामि:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Root√या (या धातु)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
मातःO mother
मातः:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
धर्मःdharma
धर्मः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
हतःdestroyed
हतः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootहत (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त/PPP √हन् (हन् धातु) ‘हिंसायाम्’; विशेषण
वधीत्may kill
वधीत्:
क्रिया (Wish/Optative)
TypeVerb
Root√वध् (वध् धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; ‘may (it) kill’
एवम्thus
एवम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (thus/in this manner)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeVerb
Root√वच् (वच् धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund) ‘उक्त्वा’; √वच्; पूर्वक्रिया (having said)
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्त्यर्थक (again)
देवीthe goddess/lady
देवी:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तयोःof those two
तयोः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), द्विवचन; सर्वनाम
अन्तिकम्near (to)
अन्तिकम्:
कर्म (Karma/Goal)
TypeNoun
Rootअन्तिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘near (place)’; गत्यर्थे कर्मवत्
आगमत्came
आगमत्:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootआ-√गम् (गम् धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; उपसर्गः आ-