Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 22
Bhārgavaṃ prati Varuṇāgamanaṃ
Varuṇa’s Approach to Bhārgava/Paraśurāma
Devanagari script
समयं स्वापयामास तस्यैवानुमते भुवि / विज्ञाय पूर्वसीमान्तां भुवमभ्युत्ससर्ज ह
Transliteration
samayaṃ svāpayāmāsa tasyaivānumate bhuvi / vijñāya pūrvasīmāntāṃ bhuvamabhyutsasarja ha
Translation
Mit seiner eigenen Zustimmung wurde auf Erden die Ordnung der Zeit festgesetzt; als er die frühere Ostgrenze erkannte, ließ er das Land nach vorn hin sich ausdehnen.
Word by Word
samayamagreement / stipulated time
samayam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsamaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
svāpayāmāsacaused (it) to sleep / made dormant
svāpayāmāsa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√svap (धातु) + णिच् (causative)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिजन्त (causative): caused to sleep / lulled
tasyaof him
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन
evaindeed
eva:
Sambandha-sūcaka (सम्बन्धसूचक)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात (emphatic: indeed/only)
anumatewith (his) consent
anumate:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootanumati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative), एकवचन; ‘with the consent’ (locative of circumstance)
bhuvion the earth
bhuvi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
vijñāyahaving known
vijñāya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootvi-√jñā (धातु) + क्त्वा
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त: having ascertained/known
pūrva-sīmāntāmthe former boundary-line
pūrva-sīmāntām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpūrva (प्रातिपदिक) + sīmānta (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (पूर्वः सīmāntaḥ)
bhuvamthe earth
bhuvam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
abhi-utsasarjasent forth / released outward
abhi-utsasarja:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootabhi-ud-√sṛj (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
haindeed (narrative particle)
ha:
Sambandha-sūcaka (सम्बन्धसूचक)
TypeIndeclinable
Rootha (अव्यय)
Formअव्यय; स्मरण/इतिहाससूचक-निपात (expletive particle)