Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

Sagarapratijñāpālana (Fulfilment of Sagara’s Vow) — Keśinī-vivāha and Royal Return

स्थित्वा दिनानि कतिचिद्गृहे तस्यातिसत्कृतः / विदर्भराज्ञा संमन्त्र्य ततो गन्तुं प्रजक्रमे

sthitvā dināni katicidgṛhe tasyātisatkṛtaḥ / vidarbharājñā saṃmantrya tato gantuṃ prajakrame

Nachdem er einige Tage in dessen Haus überaus geehrt verweilt und sich mit dem König von Vidarbha beraten hatte, machte er sich daran aufzubrechen.

sthitvāhaving stayed
sthitvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√sthā (स्था)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा-प्रत्यय, अव्ययकृदन्त) from √sthā; ‘having stayed’
dinānidays
dināni:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootdina (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Plural (बहुवचन)
katicitsome, a few
katicit:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkati + cit (अव्यय-प्रातिपदिक)
FormAvyaya (अव्यय), indefinite quantifier (अनिश्चितपरिमाण)
gṛhein the house
gṛhe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootgṛha (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन)
tasyaof him (there)
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (पुं/नपुं), Genitive (षष्ठी/6), Singular (एकवचन)
ati-satkṛtaḥgreatly honored
ati-satkṛtaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootati + sat-kṛta (प्रातिपदिक; कृदन्त)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); past passive participle (क्त) from √kṛ (कृ) with upasarga/avyaya ‘ati’; meaning ‘highly honored’
vidarbha-rājñāby the king of Vidarbha
vidarbha-rājñā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootvidarbha + rājan (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (तृतीया/3), Singular (एकवचन); tatpuruṣa: ‘Vidarbhasya rājñā’
saṃmantryahaving consulted
saṃmantrya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootsam + √mantr (मन्त्र्)
FormAbsolutive/Gerund (ल्यप्/क्त्वा-अर्थे, अव्ययकृदन्त) from sam+√mantr; ‘having consulted’
tataḥthen
tataḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
FormAvyaya (अव्यय), adverb (क्रियाविशेषण)
gantumto go
gantum:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Root√gam (गम्)
FormInfinitive (तुमुन्) from √gam; ‘to go’
prajakrameset out, began (to depart)
prajakrame:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra + √kram (क्रम्)
FormPerfect (लिट्), Ātmanepada (आत्मनेपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)