Shloka 15
Sagarapratijñāpālana (Fulfilment of Sagara’s Vow) — Keśinī-vivāha and Royal Return
Devanagari script
महोत्सवसमायुक्ता प्रतिगेहमभूत्पुरी / संबूजिताशेषवास्तुदेवतागृहमालिनी
Transliteration
mahotsavasamāyuktā pratigehamabhūtpurī / saṃbūjitāśeṣavāstudevatāgṛhamālinī
Translation
Die Stadt, erfüllt von großem Fest, wurde in jedem Haus festlich; und da alle Vāstu-Gottheiten in ihren Wohnstätten verehrt wurden, erschien sie wie eine Girlande von Häusern.
Word by Word
महा-उत्सव-समायुक्ताfilled with great festivities
महा-उत्सव-समायुक्ता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + utsava (प्रातिपदिक) + samāyukta (सम्+आ√युज्-धातु, क्त; कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः (तत्पुरुष) — ‘महोत्सवैः समायुक्ता’ (instrumental sense implied); विशेषणम् पुरी-शब्दस्य
प्रति-गेहम्in every house
प्रति-गेहम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootprati (अव्यय) + geha (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमासः; अव्ययवत् प्रयोगः; अर्थः ‘प्रत्येकं गेहम्’ (to each house)
अभूत्became/was
अभूत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपदम्
पुरीthe city
पुरी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpurī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सम्-पूजिताwell-worshipped/honoured
सम्-पूजिता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsaṃpūjita (सम्+पूज्-धातु, क्त; कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त; विशेषणम् (पुरी)
अशेष-वास्तु-देवता-गृह-मालिनीarrayed with shrines of all the Vāstu-deities
अशेष-वास्तु-देवता-गृह-मालिनी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootaśeṣa (प्रातिपदिक) + vāstu (प्रातिपदिक) + devatā (प्रातिपदिक) + gṛha (प्रातिपदिक) + mālinī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमासः — ‘अशेषानां वास्तुदेवतानां गृहैः मालिनी’ (garlanded/arrayed with houses/temples of all Vāstu-deities); विशेषणम् (पुरी)