Shloka 89
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
व्रतस्यास्य प्रभावेण सर्वलोकेषु विश्रुतः / यद्वंशजैर्जितो युद्धे पिता ते वनमादिशत्
Transliteration
vratasyāsya prabhāveṇa sarvalokeṣu viśrutaḥ / yadvaṃśajairjito yuddhe pitā te vanamādiśat
Translation
Durch die Kraft dieses Gelübdes (vrata) wurde er in allen Welten berühmt. Als er im Kampf von deinen Nachkommen besiegt wurde, befahl dein Vater ihm, in den Wald zu gehen.
Word by Word
व्रतस्यof the vow
व्रतस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
प्रभावेणby the power
प्रभावेण:
करण (Karaṇa/Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootप्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
सर्व-लोकेषुin all worlds
सर्व-लोकेषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; कर्मधारय: सर्वे लोका: (in all worlds)
विश्रुतःrenowned
विश्रुतः:
विधेय (Predicate complement)
TypeAdjective
Rootवि + श्रु (धातु) → विश्रुत (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (renowned)
यत्that/whereby
यत्:
सम्बन्ध (Relative connector)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसम्बन्धबोधक अव्ययप्राय (relative pronoun used correlatively); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन—'because/that' (here introducing clause)
वंशजैःby descendants
वंशजैः:
कर्ता (Agent in passive)
TypeNoun
Rootवंशज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
जितःdefeated
जितः:
विधेय (Predicate complement)
TypeAdjective
Rootजि (धातु) → जित (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कर्मणि (having been defeated)
युद्धेin battle
युद्धे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
पिताfather
पिता:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तेyour
ते:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
वनम्to the forest
वनम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
आदिशत्commanded/ordered
आदिशत्:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootआ + दिश् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद