Shloka 81
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
ततस्ते जननी राजन्दुःखशोकसमन्विता / चितामारोपयद्भर्तू रुदती सा कलेवरम्
Transliteration
tataste jananī rājanduḥkhaśokasamanvitā / citāmāropayadbhartū rudatī sā kalevaram
Translation
Da, o König, legte die Mutter, von Leid und Kummer erfüllt, unter Tränen den Leib ihres Gemahls auf den Scheiterhaufen.
Word by Word
ततःthen
ततः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/क्रमवाचक (temporal/sequence adverb)
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
जननीmother
जननी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजननी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
दुःख-शोक-समन्विताendowed with sorrow and grief
दुःख-शोक-समन्विता:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुःख (प्रातिपदिक) + शोक (प्रातिपदिक) + समन्वित (कृदन्त; सम्+अन्वि/अन्वि धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त-विशेषण (past participial adjective)
चिताम्funeral pyre
चिताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
आरोपयत्placed/raised (onto)
आरोपयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + √रुह् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
भर्तुःof (her) husband
भर्तुः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
रुदतीweeping
रुदती:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Root√रुद् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (present participle, शतृ); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
कलेवरम्body
कलेवरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकलेवर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन