Shloka 57
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
दत्त्वा च सर्वभूतानामभयं भृगुनन्दनः / तत्रापि पर्वतवरे तपश्चर्तुं समारभत्
Transliteration
dattvā ca sarvabhūtānāmabhayaṃ bhṛgunandanaḥ / tatrāpi parvatavare tapaścartuṃ samārabhat
Translation
Nachdem der Sohn des Bhṛgu allen Wesen Furchtlosigkeit geschenkt hatte, begann er dort auf dem erhabenen Berg die Askese zu üben.
Word by Word
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund): ‘having given’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
सर्व-भूतानाम्of all beings
सर्व-भूतानाम्:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; कर्मधारयः: सर्वाणि भूतानि
अभयम्fearlessness, assurance of safety
अभयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
भृगु-नन्दनःson of Bhṛgu
भृगु-नन्दनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक) + नन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: भृगोः नन्दनः
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावन/समुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (particle: also/even)
पर्वत-वरेon the best mountain
पर्वत-वरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक) + वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; सप्तमी-तत्पुरुष/कर्मधारय-भाव: पर्वते वरे (on the excellent mountain)
तपःausterity, penance
तपः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
चर्तुम्to practice
चर्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive): ‘to practice/perform’
समारभत्he began
समारभत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आरभ् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद