Shloka 5
Bhārgava-Stuti and Kṛṣṇa’s Vara
Devotional Hymn and Boon to the Bhargava
Devanagari script
दनुजकुलविनाशीलेखपाताविनाशी प्रथमकुलविकाशी सर्वविद्याप्रकाशी / प्रसभरचितकाशी भक्तदत्ताखिलाशीरवतु विजितपाशी मांसदा षण्मुखाशी
Transliteration
danujakulavināśīlekhapātāvināśī prathamakulavikāśī sarvavidyāprakāśī / prasabharacitakāśī bhaktadattākhilāśīravatu vijitapāśī māṃsadā ṣaṇmukhāśī
Translation
Möge mich die Göttin schützen, die das Geschlecht der Danuja vernichtet und die Schrift des Untergangs auslöscht; die das erste Geschlecht erblühen lässt und jede Vidyā erhellt. Die mit machtvollem Drang Kāśī erschuf und den Bhaktas alle Segnungen schenkt—Bezwingerin der Fesseln, die Sechsgesichtige, Mamsadā.
Word by Word
दनुज-कुल-विनाशीdestroyer of the Danujas’ clan
दनुज-कुल-विनाशी:
Karta (कर्ता/Agent as protector)
TypeAdjective
Rootदनुज (प्रातिपदिक) + कुल (प्रातिपदिक) + विनाशिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः ‘destroyer of the Danuja clan’
लेख-पात-अविनाशीindestructible against blows/cuts
लेख-पात-अविनाशी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootलेख (प्रातिपदिक) + पात (प्रातिपदिक) + अविनाशिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः ‘indestructible even when struck/cut (as by a mark)’ (epithet)
प्रथम-कुल-विकाशीexpander of the primal lineage
प्रथम-कुल-विकाशी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक) + कुल (प्रातिपदिक) + विकाशिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘opener/expander of the first lineage’
सर्व-विद्या-प्रकाशीilluminator of all knowledge
सर्व-विद्या-प्रकाशी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + विद्या (प्रातिपदिक) + प्रकाशिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘illuminator of all knowledge’
प्रसभ-रचित-काशीshe who fashioned Kāśī swiftly/forcibly
प्रसभ-रचित-काशी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रसभ (अव्यय/प्रातिपदिक) + रचित (कृदन्त, √रच्) + काशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः ‘(she) whose Kāśī was forcefully/quickly fashioned’ (epithet)
भक्त-दत्त-अखिल-आशीःall blessings bestowed on devotees
भक्त-दत्त-अखिल-आशीः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभक्त (प्रातिपदिक) + दत्त (कृदन्त, √दा) + अखिल (प्रातिपदिक) + आशिष् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः ‘all blessings given to devotees’
अवतुmay protect
अवतु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअव् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative/benedictive), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
विजित-पाशीconqueror of bonds
विजित-पाशी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविजित (कृदन्त, √जि) + पाशिन्/पाश (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘she who has conquered bonds/nooses’
माम्me
माम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सदाalways
सदा:
Kala (काल/Time adjunct)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; नित्यत्ववाचक (adverb of time)
षण्मुख-आशीassociated with Ṣaṇmukha (Skanda)
षण्मुख-आशी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootषण्मुख (प्रातिपदिक) + आशी/आशिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः ‘she who consumes/partakes of Ṣaṇmukha (i.e., connected with Skanda)’ (epithet; text-specific)