Shloka 8
गणेश-एकदन्त-उत्पत्तिः (Origin of Gaṇeśa’s Single Tusk) / Bhārgava–Gaṇeśa Encounter
Devanagari script
हेरम्बं पुरतो दृष्ट्वा वक्रतुण्डैकदन्तिनम् / पप्रच्छ स्कन्दं पार्वती किमेतदिति कारणम्
Transliteration
herambaṃ purato dṛṣṭvā vakratuṇḍaikadantinam / papraccha skandaṃ pārvatī kimetaditi kāraṇam
Translation
Als sie Heramba (Ganesha) mit gekrümmtem Rüssel und einem einzigen Stoßzahn vor sich sah, fragte Parvati Skanda: „Was ist der Grund dafür?“
Word by Word
हेरम्बम्Heramba (Gaṇeśa)
हेरम्बम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootहेरम्ब (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पुरतःin front
पुरतः:
Adhikarana (अधिकरण/Location marker)
TypeIndeclinable
Rootपुरतः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb/postposition: in front)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया/Absolutive)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive); पूर्वकालिक क्रिया
वक्रतुण्डैकदन्तिनम्having a curved trunk and one tusk
वक्रतुण्डैकदन्तिनम्:
Karma (कर्म/Object qualifier)
TypeAdjective
Rootवक्र (प्रातिपदिक) + तुण्ड (प्रातिपदिक) + एक (संख्या-प्रातिपदिक) + दन्तिन् (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (‘वक्रं तुण्डं यस्य, एकः दन्तः यस्य’); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifies हेरम्बम्)
पप्रच्छasked
पप्रच्छ:
Kriya (क्रिया/Action)
TypeVerb
Rootप्र-प्रच्छ् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
स्कन्दम्Skanda
स्कन्दम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootस्कन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पार्वतीPārvatī
पार्वती:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपार्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
किम्what
किम्:
Karma (कर्म/Object of implied ‘is’)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक (interrogative)
एतत्this
एतत्:
Karma (कर्म/Object of implied ‘is’)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देशवाचक (demonstrative)
इतिthus/‘…’
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/Quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/वाक्य-समाप्ति सूचक (quotative)
कारणम्cause/reason
कारणम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन