Shloka 17
गणेश-एकदन्त-उत्पत्तिः (Origin of Gaṇeśa’s Single Tusk) / Bhārgava–Gaṇeśa Encounter
Devanagari script
आत्मनस्तनयस्यास्य ततो यास्यामि दुःखिता / वसिष्ठ उवाच एतच्छ्रुत्वा तु वचनं पार्वत्या भगवान्भवः
Transliteration
ātmanastanayasyāsya tato yāsyāmi duḥkhitā / vasiṣṭha uvāca etacchrutvā tu vacanaṃ pārvatyā bhagavānbhavaḥ
Translation
Wegen dieses meines Sohnes werde ich betrübt fortgehen. Vasiṣṭha sprach: Als der erhabene Bhava (Śiva) diese Worte Pārvatīs hörte…
Word by Word
आत्मनःof myself
आत्मनः:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
तनयस्यof (my) son
तनयस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतनय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-विशेषण; पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; ‘this’ (referring to the son)
ततःthen, from there
ततः:
अपादान/क्रम (Source/sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formततः-शब्दः; अपादान/क्रमार्थक-अव्यय (from there/thereupon)
यास्यामिI shall go
यास्यामि:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलृट् (Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
दुःखिताdistressed
दुःखिता:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootदुःखित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (qualifies अहम् understood)
वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
एतत्this
एतत्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (qualifies वचनम्)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
पूर्वक्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययभावः; पूर्वकालिक-क्रिया (having heard)
तुthen/but
तु:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयार्थक-अव्यय
वचनम्speech, words
वचनम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
पार्वत्याःof Pārvatī
पार्वत्याः:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपार्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
भगवान्the blessed, venerable
भगवान्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (qualifies भवः)
भवःBhava (Śiva)
भवः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; शिवनाम