Shloka 15
Kārttavīrya’s Allied Kings Confront Jāmadagnya Rāma
Bhārgava-Charita
Devanagari script
विधूय शरजालानि वायव्यास्त्रेण मन्त्रवित् / उदतिष्ठद्रणाकाङ्क्षी नीहारादिव भास्करः
Transliteration
vidhūya śarajālāni vāyavyāstreṇa mantravit / udatiṣṭhadraṇākāṅkṣī nīhārādiva bhāskaraḥ
Translation
Rāma, kundig in Mantras, schüttelte die Pfeilnetze mit dem Vāyavyāstra ab; kampfbegierig erhob er sich wie die Sonne aus dem Nebel.
Word by Word
vidhūyahaving dispersed
vidhūya:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootdhū (धू धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund/absolutive): ‘having shaken off/dispersed’
śara-jālāninets/masses of arrows
śara-jālāni:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootśara + jāla (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), बहुवचन; तत्पुरुष-समास: शराणां जालानि
vāyavya-astreṇawith the wind-weapon
vāyavya-astreṇa:
Karana (करण/instrument)
TypeNoun
Rootvāyavya + astra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन; कर्मधारय: वायव्यं (वायुसम्बन्धि) अस्त्रम्
mantra-vitknower of mantras
mantra-vit:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootmantra + vid (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: मन्त्रान् वेत्ति इति; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘one who knows mantras’
udatiṣṭhatarose / stood up
udatiṣṭhat:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootsthā (स्था धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; उपसर्ग: उद्
raṇa-ākāṅkṣīeager for battle
raṇa-ākāṅkṣī:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootraṇa + ākāṅkṣin (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: रणम् आकाङ्क्षति इति; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘desiring battle’
nīhārātfrom mist
nīhārāt:
Apadana (अपादान/source)
TypeNoun
Rootnīhāra (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, पञ्चमी (Ablative/5th), एकवचन
ivaas if / like
iva:
Sambandha (सम्बन्ध/comparison)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमार्थक-अव्यय (comparative particle)
bhāskaraḥthe sun
bhāskaraḥ:
Upamana (उपमान/standard of comparison)
TypeNoun
Rootbhāskara (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन