Shloka 5
Kārttavīrya–Paraśurāma-saṅgrāma-kathā
Sagara’s Inquiry and Vasiṣṭha’s Account
Devanagari script
वसिष्ठ उवाच शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि चरितं पापनाशनम् / कार्त्तवीर्यस्य भूपस्य रामस्य च महात्मनः
Transliteration
vasiṣṭha uvāca śṛṇu rājanpravakṣyāmi caritaṃ pāpanāśanam / kārttavīryasya bhūpasya rāmasya ca mahātmanaḥ
Translation
Vasiṣṭha sprach: „O König, höre; ich werde eine Sünde tilgende Begebenheit verkünden – die des Königs Kārttavīrya und des großherzigen Rama.“
Word by Word
वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; Parasmaipada
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; Imperative 2nd sg
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; vocative singular
प्रवक्ष्यामिI shall tell
प्रवक्ष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√वच् (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्/Future), उत्तमपुरुष, एकवचन; Parasmaipada
चरितम्deed/story
चरितम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचरित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular
पापनाशनम्sin-destroying
पापनाशनम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपाप (प्रातिपदिक) + नाशन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (पापस्य नाशनम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; adjective to चरितम्
कार्त्तवीर्यस्यof Kārttavīrya
कार्त्तवीर्यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकार्त्तवीर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; Genitive singular
भूपस्यof the king
भूपस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; Genitive singular (apposition)
रामस्यof Rāma
रामस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; Genitive singular
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
महात्मनःof the great-souled one
महात्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; Genitive singular