Shloka 44
Kārttavīrya–Paraśurāma-saṅgrāma-kathā
Sagara’s Inquiry and Vasiṣṭha’s Account
Devanagari script
मृग उवाच शृणु प्रिये महाभागे ज्ञानं पुण्येन जायते
Transliteration
mṛga uvāca śṛṇu priye mahābhāge jñānaṃ puṇyena jāyate
Translation
Der Hirsch sprach: „Höre, Geliebte, Hochbegnadete: Wissen entsteht aus Verdienst (puṇya).“
Word by Word
मृगःthe deer (male)
मृगः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
शृणुlisten
शृणु:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
प्रियेO dear (one)
प्रिये:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/8th), एकवचन
महाभागेO greatly fortunate lady
महाभागे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/8th), एकवचन; बहुव्रीहिः (महान् भागः यस्याः)
ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन
पुण्येनby merit
पुण्येन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन
जायतेis born/arises
जायते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन