Shloka 44
रामस्य पितृसेवा-तीर्थाटन-वृत्तान्तः
Rama’s filial service and ordered pilgrimage; setting for the Haihaya episode
Devanagari script
परिचारैः कतिपथैः सहितो ऽयात्तदाशमम् / गत्वा तदाश्रमं रम्यं पुरोहितसमन्वितः
Transliteration
paricāraiḥ katipathaiḥ sahito 'yāttadāśamam / gatvā tadāśramaṃ ramyaṃ purohitasamanvitaḥ
Translation
Mit seinem Priester und einigen Dienern begab er sich zu jenem Āśrama; und als er die liebliche Einsiedelei erreicht hatte, trat er ein.
Word by Word
परिचारैःwith attendants
परिचारैः:
Saha (सह/सहकारक)
TypeNoun
Rootपरिचार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण-सह), बहुवचन
कति-पथैःwith a few (companions)
कति-पथैः:
Saha (सह)
TypeNoun
Rootकति (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + पथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; तत्पुरुष-समास (कतिभिः पथैः = with a few persons/paths; here 'a few companions')
सहितःaccompanied
सहितः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसह (अव्यय) + इत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (accompanied)
अयात्went
अयात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलुङ् (Aorist), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
तत्-आश्रमम्to that hermitage
तत्-आश्रमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; तत्पुरुष (तस्य आश्रमम्)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriyā (क्रिया-पूर्वक)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive), पूर्वकालिक (having gone)
तत्-आश्रमम्that hermitage
तत्-आश्रमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
रम्यम्beautiful
रम्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying आश्रमम्)
पुरोहित-समन्वितःaccompanied by the family priest
पुरोहित-समन्वितः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुरोहित (प्रातिपदिक) + समन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष—पुरोहितेन समन्वितः (accompanied by the priest)