Shloka 63
Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam
The Austerities of Rama Jamadagnya
Devanagari script
ब्रह्महत्याभिभूतेन प्रायस्त्वं शंभुना द्विज / उपदिष्टो ऽसि तत्कर्तुं नोचेदेवं कथं कृथाः
Transliteration
brahmahatyābhibhūtena prāyastvaṃ śaṃbhunā dvija / upadiṣṭo 'si tatkartuṃ nocedevaṃ kathaṃ kṛthāḥ
Translation
O Brahmane, wahrscheinlich wurdest du von Shambhu, der von der Sünde des Brahmahatya überwältigt war, angewiesen, dies zu tun; wie hättest du sonst so handeln können?
Word by Word
ब्रह्महत्याभिभूतेनoverpowered by Brahmahatyā
ब्रह्महत्याभिभूतेन:
करण (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootब्रह्महत्या + अभिभूत (प्रातिपदिक; अभि+भू धातु से)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/करण), एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषसमासः (ब्रह्महत्यया अभिभूतः)
प्रायःas expiation/mostly
प्रायः:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रायः (अव्यय)
Formनिपात/क्रियाविशेषण (generally/mostly; here: as a qualifier of expiation)
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा (Nominative), एकवचन
शंभुनाby Śambhu (Śiva)
शंभुना:
कर्ता (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootशंभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
द्विजO twice-born
द्विज:
सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
उपदिष्टः(you) have been instructed
उपदिष्टः:
क्रिया (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootउपदिश् (धातु)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (having been instructed)
असिare
असि:
क्रिया (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
तत्that
तत्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; कर्मरूपेण (that act)
कर्तुम्to do
कर्तुम्:
प्रयोजन (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive), अर्थः—कर्तुं (to do)
नnot
न:
सम्बन्ध/निपात (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
उचेत्if (it) were not/if not
उचेत्:
क्रिया (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; न उचेत् = 'should not be said/if it is not the case' (idiomatic)
एवम्thus
एवम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb of manner: thus)
कथम्how
कथम्:
क्रियाविशेषण (Interrogative/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नवाचक-अव्यय (interrogative adverb: how)
कृथाःdo (you do)
कृथाः:
क्रिया (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद