Shloka 14
Aṣṭakā-Śrāddha Vidhi and Dāna-Praśaṃsā
Observances in the Dark Fortnight and Praise of Giving
Devanagari script
महीशत्वमवाप्नोति गणानां चाधिपो भवेत् / संपूर्णामृद्धिमाप्नोति यो ऽष्टम्यां कुरुते नरः
Transliteration
mahīśatvamavāpnoti gaṇānāṃ cādhipo bhavet / saṃpūrṇāmṛddhimāpnoti yo 'ṣṭamyāṃ kurute naraḥ
Translation
Wer es am Tithi Aṣṭamī vollzieht, erlangt königliche Herrschaft und wird zum Gebieter der Gaṇas; er erreicht vollkommene Fülle und Gedeihen.
Word by Word
महीशत्वम्kingship
महीशत्वम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमहीश (प्रातिपदिक) + त्व (तद्धित-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भाववाचक (state/condition)
अवाप्नोतिattains
अवाप्नोति:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootअव + आप् (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
गणानाम्of groups/hosts
गणानाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन
चand
च:
सम्बन्ध (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक (conjunction)
अधिपःlord/overlord
अधिपः:
कर्तृ-विशेष्य (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootअधिप (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भवेत्would become
भवेत्:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
संपूर्णाम्complete
संपूर्णाम्:
कर्म (Karma/Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootसंपूर्ण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
ऋद्धिम्prosperity/success
ऋद्धिम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootऋद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आप्नोतिattains
आप्नोति:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
यःwho
यः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक
अष्टम्याम्on the eighth (tithi)
अष्टम्याम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootअष्टमी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; काल/अवसर-निर्देश
कुरुतेperforms
कुरुते:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार, आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
नरःa man
नरः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन