Shloka 72
Śrāddha-kalpa: Dāna-phala, Medhya/Amedhya Dravya, and Uparāga
Eclipse) Observances (श्राद्धकल्पः—दानफल-मेध्यामेध्य-उपरागविधिः
Devanagari script
उद्धृत्योदकमादाय मृत्तिकां चैव वाग्यतः / दिवा उदङ्मुखः कुर्याद्रात्रौ वै दक्षिणामुखः
Transliteration
uddhṛtyodakamādāya mṛttikāṃ caiva vāgyataḥ / divā udaṅmukhaḥ kuryādrātrau vai dakṣiṇāmukhaḥ
Translation
Nachdem man Wasser geschöpft und Erde genommen hat, halte man die Rede gezügelt. Am Tage tue man es nach Norden gewandt, in der Nacht nach Süden.
Word by Word
उद्धृत्यhaving drawn up/taken out
उद्धृत्य:
क्रियाविशेषण (Kriyā-viśeṣaṇa)
TypeVerb
Rootउद् + हृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive)
उदकम्water
उदकम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootउदक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
आदायhaving taken
आदाय:
क्रियाविशेषण (Kriyā-viśeṣaṇa)
TypeVerb
Rootआ + दा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive)
मृत्तिकाम्clay/earth
मृत्तिकाम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootमृत्तिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
चand
च:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (and)
एवindeed/only
एव:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic: just/indeed)
वाक्-यतःbeing restrained in speech
वाक्-यतः:
हेतु (Hetu)
TypeAdjective
Rootवाक् + यत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th) एकवचन; उपपद-तत्पुरुष/कर्मधारयार्थ: 'speech-restrained'; अव्ययीभाव-न (not)
दिवाby day
दिवा:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeIndeclinable
Rootदिवा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (by day)
उदङ्मुखःfacing north
उदङ्मुखः:
कर्ता (Kartā)
TypeAdjective
Rootउदङ् + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; तत्पुरुष: 'north-faced'
कुर्यात्should do
कुर्यात्:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
रात्रौat night
रात्रौ:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (रात्रौ)
वैindeed
वै:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (indeed)
दक्षिणामुखःfacing south
दक्षिणामुखः:
कर्ता (Kartā)
TypeAdjective
Rootदक्षिण + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; तत्पुरुष: 'south-faced'