Shloka 45

Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa

Devanagari script

अग्निशान्तः पुनर्जातस्तत्र दत्तं ततो ऽक्षयम् / दशाश्वमेधिके तीर्थे तीर्थे पञ्चाश्वमेधिके

Transliteration

agniśāntaḥ punarjātastatra dattaṃ tato 'kṣayam / daśāśvamedhike tīrthe tīrthe pañcāśvamedhike

Translation

Von Agni befriedet, wird man wiedergeboren; darum ist die Gabe, die man dort darbringt, unvergänglich. Dieses Tīrtha ist berühmt als Daśāśvamedhika und als Pañcāśvamedhika.

Word by Word

• agniśāntaḥ: one whose (relation to) fire is appeased; fire-pacified
• agniśāntaḥ: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: agni+śānta (प्रातिपदिक; अग्नि + शान्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष ('pacified by/with respect to fire'); विशेषण (used substantively)

• punarjātaḥ: reborn
• punarjātaḥ: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: punar+jāta (प्रातिपदिक; पुनः + जात)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (reborn)

• tatra: there
• tatra: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: tatra (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय

• dattam: (that which is) given/offered
• dattam: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: dā (धातु) + ta (कृत् प्रत्यय)
• Form: भूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'given/offered'

• tataḥ: thereafter; from that
• tataḥ: Apādāna/Sequence (अपादान/अनन्तर)
• Type: Indeclinable
• Root: tataḥ (अव्यय)
• Form: तस्मात्-अर्थे अव्यय (ablatival adverb: 'thereafter/from there')

• akṣayam: imperishable (undiminishing merit/result)
• akṣayam: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: akṣaya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (predicative: 'imperishable')

• daśāśvamedhike: at the ‘ten-Aśvamedha’ (tīrtha)
• daśāśvamedhike: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: daśa+aśvamedhika (प्रातिपदिक; दश + अश्वमेधिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), एकवचन; द्विगु-समास (ten-aśvamedha-related) used as epithet of tīrtha

• tīrthe: at the sacred ford/place
• tīrthe: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: tīrtha (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• tīrthe: at the tīrtha
• tīrthe: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: tīrtha (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; पुनरुक्ति (repetition for emphasis/parallelism)

• pañcāśvamedhike: at the ‘five-Aśvamedha’ (tīrtha)
• pañcāśvamedhike: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: pañca+aśvamedhika (प्रातिपदिक; पञ्च + अश्वमेधिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; द्विगु-समास (five-aśvamedha-related) used as epithet of tīrtha