Shloka 44
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
श्राद्धानि चाग्निकार्यं च तत्र कुर्यात्सदा क्षयम् / यस्त्वग्निं प्रविशेत्तत्र नाकपृष्ठे स मोदते
Transliteration
śrāddhāni cāgnikāryaṃ ca tatra kuryātsadā kṣayam / yastvagniṃ praviśettatra nākapṛṣṭhe sa modate
Translation
Dort soll man stets Śrāddha und Feuerriten vollziehen, deren Frucht unvergänglich ist. Wer dort ins Feuer eingeht, der erfreut sich auf der Himmels Höhe.
Word by Word
śrāddhāniŚrāddha rites
śrāddhāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśrāddha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), बहुवचन; here as कर्म (object) with kur yāt
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
agnikāryamfire-ritual duties
agnikāryam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootagni+kārya (प्रातिपदिक; अग्नि + कार्य)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (work/rite 'of Agni')
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
kuryātshould perform
kuryāt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; विध्यर्थ (should do)
sadāalways
sadā:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
kṣayamimperishably; without loss
kṣayam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootkṣaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (as adverbial accusative: 'without diminution/imperishably')
yaḥwho
yaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
tubut/indeed
tu:
Sambandha/Emphasis (निपातार्थ)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle: contrast/emphasis)
agnimfire (Agni)
agnim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootagni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
praviśetshould enter
praviśet:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra+viś (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
nākapṛṣṭhein heaven (on the heavenly plane)
nākapṛṣṭhe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootnāka+pṛṣṭha (प्रातिपदिक; नाक + पृष्ठ)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष ('back/surface of heaven')
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
modaterejoices
modate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootmud (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन