Atharva Veda 9.9.21 — Kanda 9, Anuvaka 1, Sukta 9, Mantra 21

Sukta 9

Sanskrit (Devanagari)

यस्मि॑न् वृ॒क्षे म॒ध्वदः॑ सुप॒र्णा नि॑वि॒शन्ते॒ सुव॑ते॒ चाधि॒ विश्वे॑ । तस्य॒ यदा॒हुः पिप्प॑लं स्वा॒द्वग्रे॒ तन्नोन्न॑श॒द् यः पि॒तरं॒ न वेद॑

IAST Transliteration

yásmin vṛ́kṣe madhvádāḥ supárṇā nivíśante súvate cā́dhi víśve | tásya yádā́huḥ píppalaṃ svādv ágre tán nónn aśat yáḥ pitáraṃ ná véda ||

English Translation (Griffith/Whitney)

In which tree the honey-eating fair-winged settle them, and it bringeth forth all beings thereupon—when they speak of its sweet pippala at the top, let him not partake thereof who knoweth not the Father.

Translation

An welchem Baum die honigessenden Schönbeflügelten sich niederlassen und auf dem er alle Wesen hervorbringt — wenn man von seiner süßen pippala oben an der Spitze spricht, davon esse nicht, wer den Vater nicht kennt.

Word by Word

• यस्मिन्: in which
• यस्मिन्: अधिकारण
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वृक्षे: in the tree
• वृक्षे: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: वृक्ष (प्रातिपदिक)

• मध्वदः: honey-eating / feeding on sweetness
• मध्वदः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: मधु + अद् (कृदन्त-प्रातिपदिक: मध्वद्)

• सुपर्णाः: fair-winged birds
• सुपर्णाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सुपर्ण (प्रातिपदिक)

• निविशन्ते: settle down / enter
• निविशन्ते: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: नि + विश्

• सुवते: gives birth / brings forth
• सुवते: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: सु (सव्) / सू

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• अधि: upon, over
• अधि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अधि

• विश्वे: all (beings)
• विश्वे: कर्तृ
• Type: Adjective (substantive)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• तस्य: of that (tree/one)
• तस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• यदा: when
• यदा: —
• Type: Indeclinable
• Root: यदा

• आहुः: they say
• आहुः: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: अह् (ब्रू-अर्थे) / आह्

• पिप्पलम्: the pippala (fig fruit/tree)
• पिप्पलम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पिप्पल (प्रातिपदिक)

• स्वादु: sweet
• स्वादु: विशेषण (कर्म/वाच्य)
• Type: Adjective
• Root: स्वादु (प्रातिपदिक)

• अग्रे: at the tip / in front
• अग्रे: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)

• तत्: that
• तत्: कर्म (नाश्य-वस्तु)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: of us / our
• नः: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उन्नशत्: may it not perish / may it not be lost
• उन्नशत्: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: उद् + नश्

• यः: who
• यः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पितरम्: the father
• पितरम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• वेद: knows
• वेद: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: विद्

Attribution

Rishi: Speculative seer tradition (RV 1.164.21 parallel complex)

Devata: Brahman/Prajāpati (as ‘pitā’); allegorical birds

Chandas: Triṣṭubh

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: bhayankara