Atharva Veda 9.8.19 — Kanda 9, Anuvaka 1, Sukta 8, Mantra 19

Sukta 8

Sanskrit (Devanagari)

ये अङ्गा॑नि॒ म॒दय॑न्ति॒ यक्ष्मा॑सो रोप॒णास्तव॑ । यक्ष्मा॑णां॒ सर्वे॑षां वि॒षं निर॑वोचम॒हं त्वत्

IAST Transliteration

yé aṅgā́ni madáyanti yákṣmāso ropaṇā́stava | yákṣmāṇā́ṃ sárveṣāṃ viṣáṃ níravocam aháṃ tvát ||

English Translation (Griffith/Whitney)

The yákṣmas that madden the limbs—thy healers are they: the poison of all the yákṣmas, from thee, I have spoken forth and away.

Translation

Die yákṣmas, die die Glieder betäuben—das sind deine Heiler. Das Gift aller yákṣmas habe ich von dir weg ausgesprochen.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ये: who, which (those)
• ये: विशेषण-सम्बन्धः (यक्ष्मासः इत्यस्य) / कर्तृ-सम्बन्धः
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अङ्गानि: limbs, body-parts
• अङ्गानि: कर्म (मदयन्ति इत्यस्य) / विषयः
• Type: Noun
• Root: अङ्ग (प्रातिपदिक)

• मदयन्ति: they intoxicate / madden / afflict
• मदयन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: मद् (धातु) — ‘हर्ष/मद/उन्मादे’

• यक्ष्मासः: consumptions, diseases (yakṣma)
• यक्ष्मासः: कर्तृ (मदयन्ति इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: यक्ष्म (प्रातिपदिक)

• रोपणाः: causing to grow/spread; implanting (disease-seeding)
• रोपणाः: कर्तृ-विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: रोपण (प्रातिपदिक; √रुह्/रोप् ‘रोपणे/आरोहणे’ से)

• तव: of you, your
• तव: सम्बन्धः (यक्ष्मासः/रोपणाः इत्यादीनाम्) / अधिकार-सम्बन्धः
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• यक्ष्माणाम्: of the diseases (yakṣmas)
• यक्ष्माणाम्: सम्बन्धः (सर्वेषाम् इत्यस्य) / अधिकार-सम्बन्धः
• Type: Noun
• Root: यक्ष्म (प्रातिपदिक)

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: सम्बन्ध-विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)

• विषम्: poison, venom
• विषम्: कर्म (निरवोचम् इत्यस्य) / उच्य-वस्तु
• Type: Noun
• Root: विष (प्रातिपदिक)

• निरवोचम्: I drove out / uttered away / expelled
• निरवोचम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु) — ‘वचने’; उपसर्गः: निर्

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ (निरवोचम् इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्वत्: from you
• त्वत्: अपादानम् (निरवोचम्—‘from you’)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (not specified in excerpt)

Devata: Yákṣma (wasting disease) / the healing power of mantra (vāc)

Chandas: Anuṣṭubh (probable)

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: shanta