Atharva Veda 9.2.15: Kanda 9, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 15

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

च्यु॒ता चे॒यं बृ॑ह॒त्यच्यु॑ता च वि॒द्युद् बि॑भर्ति स्तनयि॒त्नूंश्च॒ सर्वा॑न्। उ॒द्यन्ना॑दि॒त्यो द्रवि॑णेन॒ तेज॑सा नी॒चैः स॒पत्ना॑न् नुदतां मे॒ सह॑स्वान्

IAST Transliteration

cyutā́ ca iyáṃ bṛhatī́ ácyutā ca vidyút bibhárti stanayitnū́ṃś ca sárvān | udyánn ādityó dráviṇena téjasā nīcáiḥ sapátnān nudatāṃ me sáhasvān ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Moved, yet this great one is unmoved: the lightning beareth all the thunders. Let the rising Āditya, mighty, with wealth and with splendor, thrust my rivals downward and away.

Translation

Bewegt – und doch ist diese Große unbewegt; der Blitz trägt alle Donner. Der aufsteigende Āditya, mächtig, mit Reichtum und Glanz, soll meine Widersacher nach unten und fort stoßen, du Überwältigender.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• च्युता: fallen, slipped
• च्युता: विशेषण (कर्तृ-पदस्य) / कर्ता-संबन्धी
• Type: Adjective
• Root: च्युत (√च्यु ‘to fall, slip’)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• इयम्: this (she/this one)
• इयम्: कर्तृ (बिभर्ति) / कर्ता
• Type: Pronoun
• Root: इदम्

• बृहती: the Bṛhatī (a Vedic metre / great one)
• बृहती: कर्तृ (बिभर्ति) / कर्ता
• Type: Noun
• Root: बृहती

• अच्युता: unfallen, firm
• अच्युता: विशेषण (बृहती) / कर्ता-संबन्धी
• Type: Adjective
• Root: अच्युत (a- + च्युत) अथवा अच्युता (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• विद्युत्: lightning
• विद्युत्: कर्म (बिभर्ति)
• Type: Noun
• Root: विद्युत्

• बिभर्ति: bears, carries, supports
• बिभर्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भृ

• स्तनयित्नून्: thunderings, thunder-claps
• स्तनयित्नून्: कर्म (बिभर्ति)
• Type: Noun
• Root: स्तनयित्नु

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• सर्वान्: all
• सर्वान्: विशेषण (स्तनयित्नून्)
• Type: Adjective
• Root: सर्व

• उद्यन्: rising
• उद्यन्: विशेषण (आदित्यः) / कर्ता-संबन्धी
• Type: Participle (Adjective)
• Root: उद्यत् (उद्-√या/√इ ‘to go up, rise’)

• आदित्यः: Āditya (the Sun)
• आदित्यः: कर्तृ (नुदताम्)
• Type: Noun
• Root: आदित्य

• द्रविणेन: with wealth, with treasure
• द्रविणेन: करण (नुदताम्)
• Type: Noun
• Root: द्रविण

• तेजसा: with brilliance, with fiery power
• तेजसा: करण (नुदताम्)
• Type: Noun
• Root: तेजस्

• नीचैः: downward, low
• नीचैः: —
• Type: Indeclinable
• Root: नीचैः

• सपत्नान्: rivals, enemies
• सपत्नान्: कर्म (नुदताम्)
• Type: Noun
• Root: सपत्न

• नुदताम्: let (him) drive away, thrust away
• नुदताम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √नुद्

• मे: for me / of me
• मे: सम्प्रदान/सम्बन्ध (प्रयोजन-सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• सहस्वान्: mighty, powerful
• सहस्वान्: विशेषण (आदित्यः) / कर्ता-संबन्धी
• Type: Adjective
• Root: सहस्वत् (सहस् + वत्)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (hymn-level attribution varies)

Devata: Āditya (Sun) with storm-power (lightning/thunder) as supporting force

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: raudra